Fazıl Ahmed Paşa Koleksiyonu ve İlimler Tasnifi: Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme

Authors : Berat Açıl

Pages : 129-152

Doi:10.26650/di.2022.34.2.1324985

View : 82 | Download : 70

Publication Date : 2024-06-07

Article Type : Research Paper

Abstract :İslamî ilimlerin tarihini yazmanın yollarından biri de kütüphanelerde muhafaza edilen kitapları ilimler sınıflamasına göre incelemektir. Bu sayede tarih boyunca her bir ilme ait kitapların kütüphanelerde ne oranda temsil edildikleri ortaya çıkarılabilir. Yazma eser kütüphaneleriyle öne çıkan Osmanlı İmparatorluğu’nun ilmî birikimi ve çeşitliliği de kütüphanelerin ilimler tasnifi açısından incelenmesi yoluyla ortaya çıkarılabilir. Kütüphane ve koleksiyon çalışmaları için yeni bir yöntem önerisinde bulunan bu makale, aynı zamanda Osmanlı ilimler tasnifi literatürüne de katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla XV, XVI ve XVII. yüzyıllarda, her biri döneminin en muktedir şahıslarından biri tarafından kurulmuş üç kütüphane karşılaştırılmıştır. Mahmud Paşa, Habeşî Mehmed Ağa ve Fazıl Ahmed Paşa kütüphanelerinin ilimler tasnifi açısından karşılaştırılması, XV. yüzyıldan XVII. yüzyıla varıncaya kadar Osmanlı İmparatorluğu’nda kütüphanelerde temsil edilen ilimlerdeki değişimi gözler önüne sermektedir. Üçü de medrese kütüphanesi olarak kurulan kütüphanelerde tefsir, hadis ve fıkıh gibi alanlara ait ilimlerin çoğunlukta oldukları gözlemlenmekle beraber tarih ve edebiyatla ilgili eserlerin sayısında zaman içinde bir artış olduğu müşahede edilmiştir.
Keywords : Fazıl Ahmet Paşa, Mahmud Paşa, Habeşî Mehmed Ağa, koleksiyon, ilimler tasnifi, Osmanlı kütüphaneleri

ORIGINAL ARTICLE URL