Kanser ve Metastaz: Hücre Adezyon Molekülleri ve Hücreler Arası Bağlantıların Önemi

Authors : Gülçin ÖZKARA, Oğuz ÖZTÜRK, Hülya YILMAZ AYDOĞAN

Pages : 38-48

Doi:10.26650/experimed.2020.0003

View : 18 | Download : 8

Publication Date : 2020-03-13

Article Type : Review Paper

Abstract :Kanser hücrelerinde metastaz pek çok biyokimyasal ve moleküler faktör tarafından yönlendirilen kompleks bir süreçtir. Metastaz kanser tedavilerinde yüksek oranda sınırlayıcı bir faktör olup kanserden ölümlerin %90’ından sorumludur. Bu nedenle kanser metastazında altta yatan mekanizmaların aydınlatılması kanser metastazının önlenmesi için tedavi yöntemleri geliştirmek açısından önemlidir. Metastaz, lokal invazyon insert ignore into journalissuearticles values(epitelyal-mezenkimal geçiş);, intravazasyon, dolaşımda sağkalım, ekstravazasyon insert ignore into journalissuearticles values(transendotelyal migrasyon/diapedez);, mikrometastaz oluşumu ve metastatik koloni oluşumu gibi basamakları içermektedir. Tümör hücreleri integrin selektin gibi adezyon moleküllerinde yaptıkları ekspresyon değişimleri aracılığıyla plateletleri ‘‘kalkan’’ ve endotele bağlanmak için ‘‘aracı’’ olarak kullanarak dolaşımdaki immün sistem hücrelerinden ve apoptoztan kaçarlar. Tümör hücrelerinde ekstravazasyon metastazın anahtar basamaklardan biridir ve moleküllerde ufak farklılıklar olsa da tüm süreç temel olarak lökositlerde olduğu gibidir; yuvarlanma, adezyon ve transmigrasyon insert ignore into journalissuearticles values(diapedez);. İntegrinler gibi hücre adezyon molekülleri ve Jam proteinleri gibi hücreler arası bağlantılar ekstravazasyon aşamasında kilit rollere sahiptir. Bu sebeple hücre adezyon molekülleri ve hücreler arası bağlantılar kanser tedavisinde potansiyel hedefler olarak kullanılabilir. Bu derlemede kanser metastazında yer alan genel süreçler ile hücre adezyon molekülleri ve hücreler arası bağlantıların metastazdaki rolleri özetlenmiştir.
Keywords : Kanser, metastaz, adezyon molekülleri, hücreler arası bağlantılar

ORIGINAL ARTICLE URL