RUSÇA VE TÜRKÇE DEYİMLER ARASINDAKİ İŞLEVSEL EŞ DEĞERLİK
Authors : Leyla Babatürk
Pages : 121-143
Doi:10.65007/gaziturkiyat.1624938
View : 80 | Download : 136
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Rusça ve Türkçe anlatım açısından oldukça güçlü iki dildir. İkisinde de hem anlatımı güçlendirmek hem yeni kavramları karşılamak üzere belirli söz öbekleri oluşturulur. Bu tür söz öbeklerinde sözcükler genellikle temel anlamları dışında kullanıldığı ve dil kullanıcılarının düşünce tarzını yansıttığı için bu sürece “kavramsallaştırma” adı da verilebilir. Dil, kültürün ve manevi mirasın yaşatıldığı bir olgu olduğu için dilin bir halkın ulusal bilişsel sistemi ile ilgili bilgi içeren hazine niteliğinde olduğunu söylemek mümkündür. Deyimler ise söz konusu hazinedeki bir milletin hem kültürel özelliklerini hem de ulusal düşünce tarzı ile kavramsallaştırma sürecini yansıtan dil unsurlarıdır. Bilindiği gibi Rusça ile Türkçe tipolojik açıdan iki farklı dil olmalarının yanı sıra birbirinden oldukça farklı iki kültürü ve iki farklı düşünce sistemini temsil etmektedir. Bu nedenle yapılan araştırmanın temel amacı, akraba olmayan iki dilde kullanılmakta olan ve aralarında herhangi bir yapısal benzerlik gözlemlenemeyen fakat iki dilde aynı anlamı karşılamak üzere kullanılan deyimleri tespit edip anlamsal ve işlevsel açıdan analiz etmektir. Araştırmada dil bilimsel araştırma yöntemlerinden belge taraması, derleme, betimsel analiz, karşılaştırmalı analiz, bağlam analizi ve bileşenler analizinden faydalanılmıştır. Araştırma esnasında Rusça ve Türkçede tamamıyla farklı yapıda olup anlamsal ve işlevsel açıdan eş değer sayılabilecek deyimlerin sayısının azımsanamayacak kadar çok olduğu, birçoğunun evrensel kavramlara ya da fiziki eylemlere gönderme yaptığını ve söz konusu deyimlerin hedef dile işlevsel açıdan eş değeri olan deyim ile tercüme etmek mümkün olduğu tespit edilmiştir.Keywords : Deyim, Rusça, Türkçe, anlamsal eş değerlik, işlevsel eş değerlik
ORIGINAL ARTICLE URL