MEKSİKA BÜYÜKELÇİLİĞİ BASKINI ÖRNEĞİNDE DİPLOMATİK SIĞINMA

Authors : Selcen Erdal

Pages : 473-503

Doi:10.59909/khm.05.02.001

View : 427 | Download : 571

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Sığınma, olağan olarak, devletin münhasır egemen yetkilere sahip olduğu ülkesinde gerçekleşmektedir. Milletler Cemiyeti döneminden itibaren hayata geçirilen evrensel hukuk metinleri de ülkesel sığınmaya ilişkin düzenlemeler içermekte ve sığınma hakkının gerekçelerini değerlendirme yetkisi, ülke devletine ait kabul edilmektedir. Bununla birlikte birtakım uygulamalar, sığınmanın ülke sınırlarını aşan bir boyut kazandığını ortaya koymakta ve “diplomatik sığınma”, ülke dışı sığınmanın özel bir örneğini oluşturmaktadır. Hukuki açıdan belirsizlikler içeren diplomatik sığınma, çok yönlü problemleri de beraberinde getirmektedir. Nitekim gönderen devlet; suç işlediği iddia edilen/suç işlediği sabit olan kişi hakkında yürütülen soruşturmayı/kovuşturmayı veya verilen cezanın infazını, sahip olduğu “bina dokunulmazlığı” aracılığıyla engellemektedir. Sözü edilen engeli egemenliğine bir müdahale olarak algılayan ve onu ortadan kaldırmaya yönelen kabul eden devlet ise temsilcilik binasına zorla girmekte; böylelikle, bir başka ihlalin meydana gelmesine ve durumun daha da karmaşıklaşmasına neden olmaktadır. Bu tespit, Ekvador Cumhuriyeti ile Birleşik Meksika Devletleri arasında devam eden ve Uluslararası Adalet Divanı’na sunulan bir uyuşmazlıkta somutlaşmaktadır. Diplomatik sığınmaya ilişkin evrensel nitelikli bir andlaşma veya yapılageliş kuralının bulunmaması, konunun diplomasi ilişkilerini düzenleyen uluslararası hukuk kuralları bağlamında analiz edilmesini zorunlu kılmakta ise de uyuşmazlığın tarafları arasında, diplomatik sığınmayı düzenleyen özel andlaşmaların yürürlükte olduğu dikkat çekmektedir. Bütün bu veriler ışığında; Uluslararası Adalet Divanı’nın vereceği kararın, diplomatik sığınma tanıma hakkına ilişkin belirsizlikleri giderme konusunda güçlü bir potansiyelinin olduğu görülmektedir. Nitekim Mahkemenin; konuyu bir yandan diplomasi hukuku kuralları, diğer yandan taraflar arasında yürürlükte olan andlaşmalar çerçevesinde değerlendirme biçiminin ve varacağı sonuçların, uluslararası hukuk bakımından tarihi bir öneme sahip olduğu anlaşılmaktadır.
Keywords : Diplomatik Sığınma, Jorge David Glas Espinel, Meksika, Ekvador, Bina Dokunulmazlığı.

ORIGINAL ARTICLE URL