ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE /k/ ve /g/ ÜNSÜZLERİNİ AYIRAN BİR İMLA ÖZELLİĞİ: ALTI ÜÇ NOKTALI KEF (ڮ)

Authors : Mustafa Argunşah, Semiha Merve Kocaoğlu

Pages : 1-12

Doi:10.70911/kulturk.1760903

View : 208 | Download : 297

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Eski Anadolu Türkçesi, Orta Asya’dan batıya doğru göçen Oğuz Türkleri tarafından 13. yüzyıldan itibaren Anadolu’da kendi lehçelerine dayalı olarak kurulup geliştirilen, 15. yüzyıl ortalarından itibaren yerini Osmanlı Türkçesine bırakan edebî döneme verilen addır. Anadolu’ya gelen Oğuzlar Arap alfabesi ile eserler yazarken bir taraftan Orta Asya’daki yazı dili ve imla geleneğini devam ettirmişler diğer taraftan kendilerine özgü bir imla geliştirmek istemişlerdir. Arapçada kef (ﻙ) harfi yalnız /k/ ünsüzü için kullanılmaktadır. Türkçede ise, /k/ yanında Arapçada bulunmayan /g/ ve /ŋ/ seslerini de aynı harf karşılamaktadır. Bu durum, aynı harfle yazıya geçirilen üç sesin ayırt edilmesini güçleştirmekte, birçok yanlış okuma ve anlamlandırmaya sebep olmaktadır. Bunu dikkate alan bazı yazıcılar tarafından, Eski Anadolu Türkçesi eserlerinde bu sesleri ayırmak için imlada bazı özel işaretler kullanılmıştır. Dönemin bazı eserlerinde /g/ ve /ŋ/ sesi için üstü üç noktalı kef (ڭ) harfi geliştirilmiştir. İbrahim Tennurî’nin Gülzar-ı Manevî adlı eserinin bir nüshasıyla Hekim Şerefeddin Sabuncuoğlu’nun istinsah ettiği iki eserde /g/, /ğ/ ve /ŋ/ seslerini /k/’den ayırt etmek için altında üç noktalı kef (ڮ) harfi kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu kullanım, aynı zamanda dönemin fonetik özelliklerinden biri olan k > g değişmesini göstermekte önemli ipuçları vermektedir. Makalede üç eserdeki örneklerden hareketle altında üç noktalı kef harfinin kullanım alanı ve amacı örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır.
Keywords : Eski Anadolu Türkçesi, Arap alfabesi, imla, altı üç noktalı kef harfi

ORIGINAL ARTICLE URL