BOSANSKI PRIJATELJ DERGİSİ’NDE YER ALAN TÜRKÇE SÖZ VARLIKLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Authors : Gülten Haliloğlu

Pages : 40-57

Doi:10.53711/balkanistik.1695434

View : 99 | Download : 94

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bosnalı Fransisken rahip Ivan Franjo Jukić özverili bir şekilde şiir, atasözü gibi halk hazineleriyle, coğrafi ve etnografik pek çok konudaki farklı bilgileri toplayan meraklı bir araştırmacıdır. Elde ettiği verileri kullanarak 1850, 1851, 1861 ve 1870 yıllarında toplamda dört sayı olmak üzere Bosanski Prijatelj (Bosnalı Arkadaş) dergisini yayına hazırlamıştır. Bosanski Prijatelj, basım yeri Bosna olmamasına rağmen içerdiği ve ele aldığı temalar bakımından adeta Bosna üzerine hazırlanmış bir eserdir. Bu nedenle literatürde Bosna’nın ilk süreli yayını olarak değerlendirilmektedir. Derginin içerikleri incelendiğinde Boşnakçada “Turcizam” olarak ifade edilen Türkçeden Boşnakçaya geçen sözcüklerin olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra Jukić’in toplayarak okurlara aktardığı atasözlerinin içinde de Türkçede sıkça kullanılan atasözlerine rastlanmaktadır. Bunlardan bir kısmının doğrudan bir kısmının ise anlamsal olarak Boşnak dilinde var olduğu görülmektedir. Türkçeden Boşnakçaya geçen söz varlığının yani “Türkizma”ların 19. yüzyılda Boşnak dilinde yayımlanan bir dergide olması iki dil arasındaki etkileşimi göstermesi açısından önemlidir. Çalışmada Türkçeden Boşnakçaya geçen söz varlıkları üzerinden örnekler verilecektir.
Keywords : Ivan Franjo Jukić, Bosna, Bosanski Prijatelj, Söz Varlığı, Türkizm

ORIGINAL ARTICLE URL