PSİKOSOSYAL RİSK DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ: NHUMAN PSR-Q ÖLÇEK GELİŞTİRME, GÜVENİRLİK VE GEÇERLİK ÇALIŞMASI

Authors : Nevin Küçük

Pages : 131-164

Doi:10.38213/ohsacademy.1319045

View : 229 | Download : 378

Publication Date : 2024-01-05

Article Type : Research Paper

Abstract :Psikososyal risklerin değerlendirilmesi ve yönetimi, iş sağlığı ve güvenliğinin kritik bir bileşenidir. Bu çalışma, Türkiye’deki iş yerlerinde psikososyal risk yönetimi için nicel sonuçlar sağlayabilen ve iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmelerini tamamlayıcı bir psikososyal risk değerlendirme aracı olan NHUMAN PSR-Q (Psikososyal Risk Ölçeği) ölçeğini; uluslararası standartları, Türkiye normlarını ve kültürünü gözeterek geliştirmeyi amaçlamıştır. Uluslararası Çalışma Örgütü ve Uluslararası Standartlar Teşkilatı iş yerindeki psikososyal riskleri anlamak ve sınıflandırmak için yararlı çerçeveler sağlamaktadır. İşteki psikososyal risklerin değerlendirilmesi için bu sınıflandırmalar gözetilerek belirlenen, işin içeriği ve organizasyonu; işteki sosyal faktörler, çalışma ortamı, donanım ve tehlikeli görevler başlıklarının alt boyutları için yazılan maddelere, uzman gözden geçirmeleri, pilot test, madde korelasyon analizi, Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılarak NHUMAN PSR-Q ölçeğinin güvenirlik ve geçerliği test edilmiştir. Bütün faktörlerin güvenirlik katsayısı .70’in üzerinde hesaplanmıştır. DFA uyum indeksleri incelendiğinde CMIN/DF 2,738, NFI 0,960, NNFI 0,970, CFI 0,980, GFI 0,910 ve RMSEA 0,064 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar, mutlak uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir. Yapılan güvenirlik ve geçerlik çalışmaları sonucunda NHUMAN PSR-Q ölçeği 17 alt boyut ve 84 maddeden oluşan bir yapı kazanmıştır. Ölçeğin puanlama sistemi; her bir alt boyut için yüksek düzey risk alanı, orta/üst düzey risk alanı, orta düzey risk alanı, düşük risk alanı ve güçlü alandan oluşan risk gruplarının oluşturulması ile; grupların risk dağılımına göre önleme ve müdahale çalışmalarının yapılabilmesine olanak sağlamaktadır.
Keywords : iş sağlığı ve güvenliği, psikososyal riskler, psikolojik sağlık ve güvenlik, ölçek, ISO 45003

ORIGINAL ARTICLE URL