ESKİ UYGURCA BUDDHĀVATAṀSAKA-SŪTRA TEFSİRİNE İLİŞKİN BELGELER

Authors : Uğur UZUNKAYA, Tümer KARAAYAK
Pages : 23-37
View : 31 | Download : 9
Publication Date : 2020-12-14
Article Type : Research Paper
Abstract :Eski Uygur tercüme edebiyatını Budizme, Manihaizme ve Nasturi Hristiyanlığa ilişkin dinî eserler oluşturur. Bu dinî eserler arasında en büyük pay ise Budizme aittir. Budizmin birçok ekolüne ilişkin eser Eski Uygurcaya tercüme edilmiştir. Bu eserlerden biri de Huayan ekolünün temel yazınsal kaynağını da oluşturan Buddhāvataṁsaka-sūtra’dır. Huayan ekolü Çin’de Sui insert ignore into journalissuearticles values(581-618); ve Tang hanedanlığı insert ignore into journalissuearticles values(618-907); dönemlerinde önemli bir gelişme kaydetmiş olan ve Hint Budizminde bir eş değeri bulunmayan bir ekoldür. Bu ekol sadece Çin sınırlarında kalmamış Kore ve Japonya’ya doğru genişlemiştir. Huayan ekolü Korecede Hwaŏm ve Japoncada Kegon adıyla bilinmektedir. Bu çalışma Eski Uygurca Buddhāvataṁsaka-sūtra tefsirine ilişkin dört fragmanın neşri hakkındadır. Bu fragmanlar Berlin Brandenburg Bilimler Akademisi Turfan Koleksiyonunda sırasıyla U 1308 insert ignore into journalissuearticles values([T I] 3);, U 1372 insert ignore into journalissuearticles values([T I] 4);, Mainz 821-1 insert ignore into journalissuearticles values(a fragmanı); insert ignore into journalissuearticles values(T I D); ve U 1381 insert ignore into journalissuearticles values([T I L] 11); envanter numaralarıyla korunmaktadır. Eski Uygurca Buddhāvataṁsaka-sūtra tefsiri, Budizmin Faxiang ekolüne ait metinlerin yer aldığı bir derleme eserin 20. bölümünü teşkil eder ve bu çalışmada neşredilen fragmanlar ise aynı bölümün 32, 33, 34 ve 49. yapraklarını oluşturmaktadır. Bu çalışmada öncelikle Huayan ekolünün Çin dışındaki görünümüne ilişkin kısa bir girişe yer verilecek, ardından Eski Uygurca fragmanların yazı çevirimleri, harf çevirimleri, Türkçeye aktarmaları, metne ilişkin notları ve dizin ile sözlüğü sunulacaktır.
Keywords : Budizm, Buddhāvataṁsaka sūtra, Huayan ekolü, Eski Uygurca, metin neşri

ORIGINAL ARTICLE URL