AYASOFYA-I KEBÎR CAMII ŞERÎFI HAT LEVHALARI VE KITÂBELERINDE YER ALAN HADIS METINLERI ÜZERINE BIR DEĞERLENDIRME

Authors : Recep ERTUĞAY

Pages : 80-107

Doi:10.47098/bayburt-ilahiyat.1018532

View : 83 | Download : 9

Publication Date : 2021-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İstanbul’un simgelerinden biri olan Ayasofya, 916 yıl kilise, fetihle birlikte 481 yıl cami, 86 yıl da müze olarak kullanılmış ve 2020’de yeniden camiye dönüştürülmüştür. İstanbul’un Fatih tarafından fethedilmesi ardından kiliseden camiye dönüştürülen Ayasofya’ya geçmişten günümüze bazı eklemelerde bulunulmuştur. Bu eklemelerin önemli bir unsuru da hat levhaları ve kitâbelerdir. Ayasofya-i Kebîr Cami-i Şerîfi ve manzumesinde bu manâda birçok levha ve kitâbe yer almaktadır. Levha ve kitâbeler Arapça’dır. Az sayıda Osmanlıca Türkçesi ve Farsça metinler de bulunmaktadır. Dönemin hadislere ve Kur’ân-Sünnet bütünlüğüne yaklaşımı nasıldır? Sünnetin dindeki yeri açısından dönemle ilgili bazı bulgular elde edilebilir mi? Hat levhalarında yer alan metinlerin tercih sebepleri nedir? Hadis seçiminde sıhhat açısından hassasiyet gösterilmiş midir? Hz. Peygamber’e muhabbetin izleri bulunabilir mi? Çalışma bu sorulara cevap bulma çerçevesinde sürdürülecek hadise verilen değer ve sünnete itisamın boyutları anlaşılmaya çalışılacaktır. Doğrudan ya da dolaylı olarak hadislerle ilişkili metinler tespit edilecek, hadis metinlerinin sened ağları verilecek, ayrıca rivâyetler sıhhat açısından değerlendirilecektir. Levhalarda yer alan metinlerin, sünnete itisam, Hz. Peygamber’e muhabbet, Kur’ân-Sünnet bütünlüğünü yansıtması ve teslîse karşı tevhîd vurgusu açılarından içerik analizi yapılacaktır.
Keywords : Hadis, Ayasofya, Hat, Levha, Kitâbe

ORIGINAL ARTICLE URL