Türk Müzik Kültüründe Ud Çalgısının Kadın Bağlamında İncelenmesi

Authors : Prof. Dr. Cemal AKÜZÜM, Meltem MACİT, Leyla AKÜZÜM

Pages : 74-86

Doi:https://doi.org/10.5281/zenodo.15763014

View : 49 | Download : 0

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Ud çalgısı, melodik yapısı ve kendine özgü sesi nedeniyle kültürel mirasımızın önemli bir unsuru olan müzik kültürümüzde farklı bir yere sahip olmuştur. Anadolu’da özellikle müzikal ortamların düzenleyicisi konumunda olan kadınların saray, konak, yalı gibi ortamlarda tanbur ve ud çalgısı başta olmak üzere farklı enstrümanlarla ilgilendikleri görülmüştür. Bu çalışmada kültürel mirasın taşıyıcılarıarasında yer alan çalgılardan ud çalgısı; etimolojisi, tarihsel süreci, icrası ve özellikle kadın icracıları gibi değişkenlerle tanıtılarak incelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda sosyokültürel ve geleneksel musiki etkisinde gelişen udun ve ud icra eden kadınların Türk müzik kültüründeki yeri ve öneminin anlaşılması amaçlanmıştır. Çalışmanın yapılmasında nitel araştırma yaklaşımı içerisinde yer alan doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma konusu kapsamında ele alınan “Türk Müzik Kültüründe “Ud”, “Türk Müzik Kültüründe Kadın” ve “Ud Çalgısı ve Kadın” başlıkları kapsamında ud çalgısının Türk müzik kültürü açısından önemi, kadın müzisyenler bağlamında açıklanmaya çalışılmıştır. Ud çalgısının Türk müzik kültüründeki konumunun yazılı ve görsel belgeler ışığında incelendiği araştırmanın müzikle uğraşacak ve ud çalgısına ilgi duyan gençleri teşvik etmesi bakımından değerli olduğu düşünülmektedir. Ayrıca ud çalan Türk kadın bestekârların tanıtılarak kadınların Türk musiki kültüründeki öneminin anlaşılmaya çalışılmasının bilhassa Türk musikisi bağlamındaki kültürel miras çalışmalarına katkı sunacağı düşünülmektedir
Keywords : Türk Musikisi, Kültürel Miras, Müzik, Türk Müzik Kültürü, Ud Çalan Kadınlar

ORIGINAL ARTICLE URL