Yûnus Emre`de Namazın Mânevî Zanâat Olarak Kavramsallaştırılması

Authors : Oğuz Çetin

Pages : 202-219

Doi:https://doi.org/10.5281/zenodo.18011554

View : 26 | Download : 0

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Yûnus Emre`nin “San`atun yigregi çün namâzımış hoş pîşe” mısraıyla başlayan şiirini merkeze alarak, namaz ibadetinin bir “mânevî zanâat” olarak nasıl kavramsallaştırıldığını analiz etmektedir. Yûnus`un namazı bir “sanat” (san`at) ve “meslek” (pîşe) olarak nitelemesinin, sadece birer metafor olmadığını, aksine onu bireyin kendini ve hayatını ilâhî bir merkez etrafında yeniden inşâ ettiği bütüncül bir proje olarak gören tutarlı bir tecrübenin ürünü olduğunu dile getirmektedir. Makale, bu inşâ projesinin teorik zeminini Fârâbî`nin meleke (ustalık) kavramı ve Ahilik geleneği üzerinden kurmaktadır. Ardından, bu sanatın icrasının kalitesini belirleyen ihsan ve huşû gibi derunî ilkeleri, Serrâc, Gazzâlî ve Kuşeyrî gibi klasik tasavvuf otoriteleriyle ilişkilendirerek incelemektedir. Çalışma, bireysel inşânın toplumsal alana (aile ve iş hayatı) nasıl yayıldığını, “taşlaşmış kalbin” nasıl bir ahlâkî terapiyle yumuşatıldığını ve tüm bu projenin “ansızın gelen ecel” karşısındaki varoluşsal anlamını, yani namazın bir “ölüme hazırlık sanatı” olarak işlevini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak makale, Yûnus Emre`nin, Kur’ân ve Sünnet`in evrensel ilkelerini 13. yüzyıl Anadolu`sunun kültürel kodlarıyla harmanlayarak, fıkhî bir görevi, hayatın tüm alanlarını yapılandıran bütüncül bir “kendini inşa etme sanatı”na nasıl dönüştürdüğünü göstermektedir.
Keywords : Tasavvuf, Yûnus Emre, Namaz, Sanat, Zanâat, Ahlâkî İnşâ, İhsan.

ORIGINAL ARTICLE URL