12 Gün Savaşı`nın TASS ve IRNA Devlet Haber Ajanslarında Yansımaları

Authors : Kübra Erbayrakçı

Pages : 327-353

Doi:https://doi.org/10.5281/zenodo.18098354

View : 21 | Download : 0

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, literatürde “12 Gün Savaşı” olarak bilinen İsrail-İran arasında yaşanan çatışmanın müttefik iki devlet olan Rusya ve İran devlet haber ajanslarında nasıl yankı uyandırdığını ortaya koymayı amaçlamıştır. 13 Haziran 2025 tarihinde İsrail Başbakanı Netanyahu, İran’ın nükleer ve askeri altyapısına karşı önleyici bir saldırı harekâtı başlatmış ve İran, “Gerçek Vaat 3” adını verdiği operasyonla bu saldırı harekâtına karşılık vermiştir. ABD ise İsrail’in yanında yer alarak İran saldırısında büyük etki yaratan bir rol üstlenmiştir. Nükleer alanda İran’ın iş birliği içinde olduğu Rusya’nın bu çatışmalara yönelik tavrı önemli bir gözle bakıldığından çalışmada Rusya ve İran devlet haber ajansları TASS ve IRNA ele alınarak bu iki ajansta çatışmalara yönelik verilen haberlerde politik anlayış incelenmiştir. Nitekim medya, küresel siyasi süreç üzerinde etkili olmakta, siyasi ve ideolojik yönelimlerini ortaya koymaktadır. Buna göre araştırmanın sorularını; “TASS ve IRNA devlet haber ajansları politika okuması yapıyor mu?” ve “Bu ajanslar hangi politik anlayış ile haber inşa etmektedirler” oluşturmaktadır. Haberler nitel bir yaklaşımla eleştirel söylem analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Haberlerin analizi Van Dijk’ın eleştirel söylem çözümlemesi modeli çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Van Dijk’ın eleştirel söylem çözümlemesi, mikro ve makro düzeylere dayanmaktadır. Mikro düzeyde; sözcük seçimleri, cümle yapıları, cümleler arasındaki nedensellik ilişkisi ve retorik incelenirken makro düzeyde; tematik ve şematik analiz uygulanmaktadır. Sonuç olarak, örneklem olarak seçilen haber ajanslarının devlet haber ajansları olması göz önüne alındığında devletlerin medyayı kendi politik düzleminde kullandığı sonucuna ulaşmak mümkün olmaktadır. Medyanın amacı, kitleyi bilgilendirmenin ötesine geçerek kitleyi manipüle etmeye dayanmaktadır. Medya, politik söylem çözümlemesi yaparak savaşa yaklaşım sergilemekte ve her ülkenin kendi politikasına yönelik haber inşa etmektedir. Bu inşayı ideoloji şemsiyesi altında yapmaktadır. Medyada verilen mesajlar kitleleri düşmana ve ötekiye karşı bütünleştirmekte ve haberlerde gerçeklik yeniden inşa edilmektedir.
Keywords : İletişim Bilimleri, İsrail, Amerika, İran, Rusya, 12 Gün Savaşı, TASS, IRNA.

ORIGINAL ARTICLE URL