II. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Kur’an Tercümelerine Osmanlı Aydınlarının Yaklaşımı

Authors : Osman KARACAN, Bülent YAŞAR

Pages : 91-122

Doi:10.20493/birtop.647819

View : 44 | Download : 14

Publication Date : 2019-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Batı modernleşmesi açısından oldukça önemli olan Martin Luther’in, İncil’i Almancaya tercüme etme girişiminin bir örneği de Tanzimat’tan sonra Kur’an’ın Türkçeye çevrilmesi adımı ile Osmanlı modernleşmesinde yaşanmıştır. Tanzimat’ın ilanından sonra gündeme gelen Kur’an’ın Türkçeye çevrilmesi tartışmaları II. Meşrutiyet döneminde ve Cumhuriyetin ilk yıllarında yoğunlaşarak devam ederken bu süre içerisinde çok sayıda tercüme çalışması da yapılmıştır. Hatta 1925 yılında TBMM’nin de gündemine gelen Kur’an’ın Türkçeye tercümesi meselesi, yapılan görüşmelerin neticesinde Kur’an’ın sağlıklı bir Türkçe tercümesinin yapılması fikri Meclis tarafından karar altına alınmış ve bunun için gerekli ödenek ayrılmıştır. Dönemin siyasi ve fikri konjonktüründen bağımsız olarak ele alınamayacak olan Kur’an’ın tercümesi meselesi, Osmanlı aydınları arasında yoğun tartışmalara konu olmuştur. Kur’an tercümesi konusundaki tartışmalarda temelde iki yaklaşım vardı.  Bazı aydınlar Kur’an’ın fesahat ve belâgat açısından kesinlikle bir başka dile tercüme edilemeyeceğini savunarak Kur’an çevirilerine karşı çıkarken bazı aydınlar ise Arapça bilmeyen Müslümanların Kur’an’ı anlamaları için tercümenin zorunlu bir ihtiyaç olduğu görüşünden yola çıkarak Kur’an’ın mutlaka tercüme edilmesi gerektiğini savunmuşlardır. Bu iki yaklaşımın periferisinde gelişen tartışmalar Osmanlı matbuatında geniş yer tutmuştur. Bu çalışmada Tanzimat’tan itibaren yoğun tartışmalara konu olan Kur’an-ı Kerim’in Türkçeye tercümesi meselesine yönelik Osmanlı aydınlarının bakışı ele alınmaktadır.
Keywords : Kuran ı Kerim, Tercüme, Türkçe Kuran

ORIGINAL ARTICLE URL