Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Çerçevesinde İsnadı (Suçlamayı) Öğrenme Hakkı

Authors : Akif YILDIRIM
Pages : 537-579
Doi:10.26650/JPLC2021-1166850
View : 30 | Download : 12
Publication Date : 2022-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Şüphelinin/sanığın hakkındaki suçlamadan haberdar edilmesi, bir hak olarak Anayasa’da açıkça düzenlenmemiştir. Anayasa Mahkemesine göre suçlamayı öğrenme hakkının anayasal dayanağı Anayasa’nın 36. maddesidir. Bununla birlikte Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin insert ignore into journalissuearticles values(Sözleşme); 6. maddesinin insert ignore into journalissuearticles values(3); numaralı fıkrasının insert ignore into journalissuearticles values(a); bendinde, şüphelinin/sanığın suçlamadan haberdar edilmesini istemesi bir hak olarak açıkça öngörülmüştür. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göre insert ignore into journalissuearticles values(AİHM); Sözleşme’nin 6. maddesinin insert ignore into journalissuearticles values(3); numaralı fıkrasında düzenlenen güvenceler, aynı maddenin insert ignore into journalissuearticles values(1); numaralı fıkrasında güvence altına alınan hakkaniyete uygun yargılanma hakkının birer özel görünüm biçimidir. Bu sebeple şüphelinin/ sanığın suçlamadan haberdar edilmediği bir yargılamanın hakkaniyete uygun olduğu söylenemez. Anayasa Mahkemesi suçlamayı öğrenme hakkının anayasal temellerini ve sağladığı anayasal teminatları belirlerken Sözleşme’yi ve ilgili AİHM kararlarını gözetmektedir. Bu bağlamda Türk hukukunda anayasal düzeyde bir güvence olarak suçlamayı öğrenme hakkı, adil yargılanma hakkının bir unsuru olarak Anayasa Mahkemesi içtihatlarıyla ete kemiğe bürünmüştür. Asgari güvenceler sağlayan anayasal düzeyde bu hakkın birer yansıması olarak ilgili usul kanununda daha ileri düzeyde hükümler de mevcuttur. Ancak çalışmada, suçlamayı insert ignore into journalissuearticles values(isnadı); öğrenme hakkı -Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararları ışığında- Anayasa ve Sözleşme’nin sağladığı güvenceler çerçevesinde değerlendirilecektir. Bu değerlendirme, suçlamayı öğrenme hakkının 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki insert ignore into journalissuearticles values(CMK); yansımaları da gözetilerek yapılacaktır.
Keywords : Bireysel başvuru, adil yargılanma hakkı, suçlama, suçlamayı öğrenme hakkı, savunma hakkı

ORIGINAL ARTICLE URL