Sosyo‐Mekânsal Boyutlarıyla Kentleşme ve Milli Park Etkileşimi: Yozgat Çamlığı Milli Parkı Örneği

Authors : İsmail KERVANKIRAN, Mahinur KILIÇ

Pages : 22-38

View : 27 | Download : 15

Publication Date : 2017-08-17

Article Type : Research Paper

Abstract :Kentleşme hareketi, Sanayi Devrimi ile başlamış ve dünya genelinde birçok ülkeye yayılmıştır. Ülkemizde özellikle kırdan kente göçün yaşanması, mekân üzerinde değişime neden olmuştur. Kentsel gelişim 1980’li yıllardan sonra Türkiye’de de hız kazanarak artış göstermiş ve şehir yakınlarında yer alan önemli doğal kaynak alanları üzerine baskı oluşturmaya başlamıştır. Çalışma alanı olan Yozgat Çamlığı Milli Parkı, Yozgat’ın kentleşme sürecinin başlangıcında korunan alan statüsüne kavuşmuştur. Kent ile bütünleşik bir konumda bulunan Türkiye’nin ilk milli parkı günümüze gelene kadar kentsel mekânın üretiminde ve kent içerisinde toplumsal ilişkilerin organizasyonunda etkili olmuştur. Bu çalışmanın amacı, son 50 yılda Yozgat kent merkezinde meydana gelen mekânsal değişimi ve bu süreçte kentleşme ve milli park etkileşiminin sosyo‐mekânsal boyutlarını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda 1960, 1980, 2010 ve sonrası yıllara ait imar planları incelenmiş ve CBS ortamına aktarılarak kentin zamansal ve mekânsal gelişimi haritalandırılmış, ayrıca yerel yöneticiler ve milli parka yakın mahallelerde yaşayanlarla birebir görüşmeler yapılarak, kentleşme ve milli park etkileşiminin sosyo‐mekânsal etkileri değerlendirilmiştir. Saha çalışmalarından elde edilen bulgular sonucunda, kentsel gelişimin etkisiyle Yozgat Çamlığı Milli Park’ı ile Yozgat kentinin iç içe girmiş olduğu ve devam eden süreçte milli park‐kent ilişkisi mekânsal ve toplumsal ilişkiler açısından birbirinden etkilendiği tespit edilmiştir. Bu durum bir taraftan milli parkın yerel halk tarafından günlük rekreasyonel faaliyetlerin yapıldığı şehir parkı şeklinde algılanmasına, diğer taraftan bu mekânın milli park olmasından dolayı kentsel fonksiyonlar üzerindeki ekonomik, yönetişim, sosyal ve çevresel etkisinin daha fazla hissedilmesine neden olduğu, bunun sonucunda da kent ile milli park sürekli karşı karşıya geldiği görülmektedir.
Keywords : Kentleşme, Sosyo‐Mekânsal, Yozgat Çamlığı Milli Parkı, Yozgat

ORIGINAL ARTICLE URL