Friedrich Parrot’un Ağrı Dağı Araştırma Keşif Gezisi
Authors : Adem YULU
Pages : 49-58
Doi:10.26650/JGEOG2019-0003
View : 33 | Download : 17
Publication Date : 2019-06-29
Article Type : Research Paper
Abstract :15.yüzyılda başlayan gerçek keşif yolculukları 19.yüzyıl emperyalizm çağında yerini “araştırma keşif gezilerine” bırakmıştır. Emperyalist bir bakış açısıyla büyük ölçekli keşif gezileri düzenleyen devletler arasında Rusya da büyük ölçüde yer almıştır. Ruslar, Asya’nın çeşitli bölgelerine düzenledikleri keşif gezilerinin bir benzerini de Ağrı Dağı’na düzenlemişlerdir. Araştırma gezileri sırasında yaptığı “dağlık alan” çalışmalarıyla dikkat çeken Alman doğa bilimci ve gezgin Friedrich Parrot; Rusya’nın Ağrı Dağı’na düzenledikleri bu keşif gezisinin öncülüğünü yapmıştır. 1829’un Mart ayının sonlarında Dorpat’ta keşif yolculuğuna başlayan Parrot, Eylül ayının başlarında Erivan’a varmıştır. Buradan Ağrı Dağı’na geçen Parrot’un, ilk iki zirve tırmanış denemesi başarısızlıkla sonuçlanmış, ancak, Parrot üçüncü denemesinde Ağrı Dağı zirvesine (27 Eylül 1829) tırmanabilmiştir. Parrot, Ağrı Dağı zirvesine tırmandıktan sonra Doğubayazıt’a geçmiş ve Iğdır Ovası çevresinde birçok yeri gezmiştir. Coğrafi gözlemleri ve keşif gezi notlarını 1834 yılında Almanya’da Reise zum Ararat adlı kitapta toplayan Parrot, bu kitapta Ağrı Dağı’nın fiziki coğrafi özelliklerinin (flora, fauna, jeomorfolojik özellikleri vb.) yanı sıra bölgenin kültürel yaşam tarzlarına ve geçim kaynaklarına yönelik canlı ayrıntılara da yer vermiştir. Parrot’un Rus destekli keşif gezisi, özellikle bilim insanların, seyyahlar ve misyonerler arasında ilgi uyandırmıştır. Parrot’tan sonra Ağrı Dağı’na 20.yüzyılın başlarına kadar sayısız ziyaretler gerçekleştirilmiş ve bölgeyi konu alan çok sayıda yayın yapılmıştırKeywords : Ağrı Dağı, Ararat, Friedrich Parrot
ORIGINAL ARTICLE URL