Said Nursî Epistemolojisinde Akıl
Authors : Ali Bakkal
Pages : 312-332
Doi:10.58852/dicd.1779256
View : 83 | Download : 89
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Son dönem İslâm âlimlerinden Bediüzzaman Said Nursî hem aklî hem naklî ilimlere hâkim bir âlimdi. Onun en önemli amaçlarından biri, Medresetüzzehra adını verdiği dinî ilimlerle fen bilimlerinin birlikte okutulacağı bir üniversite kurmaktı. Bu düşüncede olan bir âlimin akla önem vermesi tabii karşılanmalıdır. Diğer taraftan Nursî, yaşadığı dönemde dine olan saldırıların fen bilimleri ve felsefeden geldiği düşüncesindeydi. Ona göre doğru felsefe dinle barışık felsefeydi, fen bilimleri de yaratılış âleminde Allah’ın koyduğu kanunları keşfetme çabasında olan bilimlerdi. Ne felsefe ne de bilim dine aykırı olamazdı. Dinin esası Allah’ın indirilmiş olan kitabı Kur’an, bilimin esası da Allah’ın evrenle ilgili yaratmış olduğu kanunlardı. Biri Allah’ın yazılı kitabı diğeri ise yaratılış kitabı olması sebebiyle dinle bilimin çatışması mümkün değildi. Dinin temeli nakil, bilimin temeli akıldır. Gerçekte bu ikisi arasında çatışma olmaz. Ancak bu ikisi arasında zahiri bir çatışma varsa o zaman akıl tercih edilmelidir. Fakat o aklın bozulmamış sağlam bir akıl olması gerekir. İkisinin çatışması halinde aklı naklin önünde gören Nursî’nin aklın mahiyeti, bilginin zihinde oluşum safhaları, işlevi, kalb ruh vicdan irade duyu ve duygularla ilişkisi, aklı bozan unsurlar, akıl-nakil münasebeti ve akıl-felsefe ilişkisi konularında önemli görüşler ortaya koymuştur. Bu makalede doküman analizi metodu uygulanmak suretiyle bilgi kaynağı hususu başta olmak üzere Nursî’nin akıl hakkındaki görüşlerinin analizi yapılmıştır.Keywords : Kelam, Akıl, Nakil, Bilgi, Said Nursi
ORIGINAL ARTICLE URL
