EBÛBEKİR RÂTIB EFENDİ’NİN NEMÇE SEFÂRETNÂMESİ’NDE DİL VE ÜSLUP ÖZELLİKLERİ

Authors : Bedia Küçükçalık

Pages : 331-342

Doi:10.15247/devdergisi.1781678

View : 59 | Download : 88

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Ebûbekir Râtib Efendi’nin 1792 tarihli Nemçe Sefâretnâmesi’nin içeriğini, tarihsel bağlamını, dil ve üslûp özelliklerini incelemeyi amaçlamaktadır. III. Selim döneminde Avusturya’ya elçi olarak gönderilen Râtib Efendi’nin kaleme aldığı bu Sefâretnâme, Viyana’daki idarî, askerî, ekonomik ve kültürel yapıyı detaylı bir şekilde kaydetmiştir. Çalışmada, genel olarak Osmanlı sefâretnâmelerinin özellikleri, Râtib Efendi’nin hayatı ve Avusturya elçiliği görevi ele alınmakta; ardından Nemçe Sefâretnâmesi’nin konusu, dil ve kelime dağarcığı, anlatım teknikleri, metin içi kafiye kullanımı ve üslûp farklılıkları analiz edilmektedir. Makale, Ebûbekir Râtib Efendi’nin Nemçe Sefâretnâmesi’nin 18. yüzyıl sefâretnâmeleri içinde karakteristik bir örnek teşkil ettiğini ve buna mukabil metnin hem sanatkârane hem de sade olmak üzere karma bir üslûp özelliği sergilediğini ortaya koymaktadır. Eserin, estetik zevkten ziyade padişaha bilgi sunma amacıyla yazılmış olması nedeniyle dilinin genelde oldukça sade kullanıldığı, ancak büyük bir imparatorluğu temsil etme bilinci ve yazarın kalemiyede yetişmiş olmasının etkisiyle metin dilinin zaman zaman ağır ve anlaşılması zor bir hale geldiği görülmektedir. Nemçe Sefâretnâmesi, Osmanlı Devleti’nin Batılılaşma serüveninde dildeki değişimi göstermesi açısından önemlidir.
Keywords : 18. Yüzyıl Osmanlı Edebiyatı, Sefâretnâme, Osmanlı Diplomasisi, Ebûbekir Râtıb Efendi, Nemçe Sefâretnâmesi

ORIGINAL ARTICLE URL