İznik Gölü Havzası’nda Doğal Ortam Koşullarının Havza Yönetimi ve Planlamasına Etkisi

Authors : Murat UZUN, Nuriye GARİPAĞAOĞLU

Pages : 1-24

Doi:10.17295/ataunidcd.621776

View : 49 | Download : 11

Publication Date : 2019-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Doğal ortamlar ile insanoğlu faaliyetleri arasında daima karşılıklı bir etkileşim bulunmaktadır. Ancak hızlı nüfus artışına bağlı olarak artan talepler doğal ortamların aşırı kullanılmasına yol açabilmekte ve farklı sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle artık birçok yönetim ve planlama çalışmalarında sürdürülebilirlik kavramı ön plana alınmış ve geleceğe dönük uygulamalar başlatılmıştır. Havza yönetimi ve planlama çalışmaları da geniş boyutu, multidisipliner yapısı, hukuki ve kamusal durumu, farklı model ve anlayışlarıyla koruma-kullanma ve kalkınma dengesi kapsamında sürdürülebilirliği ön plana alan çalışma alanlarından biridir. Bu çalışmada Marmara Bölgesi’nde yer alan İznik Gölü Havzası örneğinde doğal ortam koşullarının özellikleri, oluşabilecek riskler ve sorunların analizi kapsamında havza yönetimi ve planlama çalışmalarına etkisi incelenmiştir. Kendi içerisinde farklı doğal ortam özelliklerini barındıran İznik Gölü Havzası aynı zamanda beşeri faaliyetlerin yoğun olarak yaşandığı alanlardan biridir. Çalışmada coğrafya ilke ve prensipleri dahilinde coğrafi bilgi sistemleri (CBS) kullanılarak İznik Gölü Havzası’nın jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik, hidrografik, edofik, floristik özellikleri incelenmiş ve analiz edilmiştir. Ayrıca uydu görüntüleri ile 1985, 2000 ve 2019 yıllarına ait arazi kullanımı ve değişimleri tespit edilmiştir. Analitik hiyerarşi süreci ve CBS kapsamında ağırlıklı bindirme analizleri ile havzanın erozyon, deprem, heyelan, orman yangını, sel ve taşkın risk analizleri yapılmıştır. Elde edilen verilerle İznik Gölü Havzası’nda yüksek riskli alanlar ve ortam sorunlarının olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle İznik Gölü Havzası için yapılacak mikro ve daha geniş ölçekli havza yönetim-planlama çalışmalarına doğal ortam koşullarının etkisi ile birlikte risk verilerinin eklenmesi ve geleceğe dönük sürdürülebilir modellerin uygulanması gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
Keywords : Havza Yönetimi Planlaması, Fiziki Coğrafya, CBS, Risk Analizi, İznik Gölü Havzası

ORIGINAL ARTICLE URL