Evaluation of the Clinical Effects of Insomnia and Excessive Daytime Sleepiness in Older Adults

Authors : Saadet KOÇ OKUDUR, Pinar SOYSAL, Lee SMİTH, Burcu AKPINAR SÖYLEMEZ, Merve Aliye AKYOL

Pages : 433-441

Doi:10.46483/deuhfed.969583

View : 51 | Download : 12

Publication Date : 2021-10-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Giriş: Uykusuzluk ve gündüz aşırı uykululuk (GAU), yaşlı hastalarda sık görülen uyku bozukluklarındandır. Her ikisi de çok sayıda olumsuz sağlık durumlarıyla ilişkilidir. Amaç: Uykusuzluk ve/veya GAU’nun yaşlılarda fonksiyonellik, yürüme-denge fonksiyonları, kognisyon, duygu durum, düşme ve düşme korkusu (DK) üzerine etkilerini değerlendirmek, hemşirelik pratiği açısından önemini belirlemek ve konuyla ilgili farkındalık yaratmaktır. Yöntem: Kesitsel araştırma tasarımı kullanıldı. Çalışmaya ≥ 65 yaş, 661 ayaktan hasta dahil edildi. Tüm hastalara ayrıntılı geriatrik değerlendirme yapıldı. Komorbiditeler, son bir yıldaki düşmeler ve kullanılan ilaçlar kaydedildi. DK' nu belirlemek ve sınıflandırmak için Uluslararası Düşme Etkinliği Ölçeği (UDEÖ), nörokognitif değerlendirme için Standardize Mini Mental Test (SMMT) ölçeği, günlük yaşam aktivitelerini değerlendirmek için Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri (TGYA) ve Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri (EGYA) kullanılmıştır. Uykusuzluk Şiddet İndeksinin ≥ 8 puan olması uykusuzluk, Epworth Uykululuk Skalasının ≥ 11 puan olması GAU olarak değerlendirildi. Bulgular: Yaş ortalaması 77.78 ±7.73 yıldı. GAU, uykusuzluk ve GAU ve uykusuzluk halinin prevalansları sırasıyla %5.45, %50.38 ve %12.56 idi. İki değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi sonucunda; GAU ve uykusuzluk ile orta ve yüksek DK (OR=2.24, %95 CI: 1.74-2.89), polifarmasi (OR=1.20, %95 CI: 1.09-1.30), TGYA (OR=0.94, %95 CI: 0.93-0.96), EGYA (OR=0.87, %95 CI: 0.84-0.91) ve SMMT (OR=0.91, %95 CI: 0.86-0.98) arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<.05). Sonuç: Yaşlı yetişkinlerde GAU ve uykusuzluk ile DK, polifarmasi, günlük yaşam aktiviteleri ve kognisyon arasında yakın ilişki vardır. Yaşlı bireylerle çalışan sağlık çalışanlarının uyku alanını değerlendirirken bu parametreleri göz önünde bulundurmaları önerilmektedir.
Keywords : Uykusuzluk, Gündüz Aşırı Uykululuk, Yaşlı Birey

ORIGINAL ARTICLE URL