Teşkilât-ı Esasiye Kanununun Arap Dili Perspektifinden Anlam ve Biçim Analizi

Authors : Cemal Sandıkçı

Pages : 149-169

Doi:10.21054/deuifd.1749320

View : 37 | Download : 35

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 1921 tarihli ve 24 maddeden oluşan Teşkilât-ı Esaasiye Kanunu’nu Arap dili açısından morfolojik ve semantik düzlemde incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu anayasal metni olan bu belge, Osmanlı Türkçesi’nin dilsel mirasını taşımasının yanı sıra, dönemin sosyo-politik koşulları doğrultusunda Arapça kökenli terim ve yapıları da bünyesinde barındırmaktadır. Toplam 633 kelimeden oluşan metin, dilsel ve kavramsal açıdan yoğun ve anlam yüklü bir yapı sergilemektedir. Çalışmada, öncelikle anayasa maddeleri orijinal hâlleriyle sunulmuş, ardından bu metinler Arapçaya çevrilmiş ve son aşamada morfolojik ve semantik analiz gerçekleştirilmiştir. Morfolojik çözümlemede kelimeler kök yapıları açısından sınıflandırılmış; semantik incelemede ise bu unsurların kavramsal alanları ve anlam örüntüleri değerlendirilmiştir. Bu bağlamda metin, erken Cumhuriyet dönemi dil politikaları ile Arapçanın hukuk dili üzerindeki etkilerini anlamaya yönelik önemli bir inceleme nesnesi sunmaktadır. Sonuç olarak, bu metin yalnızca tarihsel değil, aynı zamanda dilbilimsel bir belge olarak da değerlendirilebilir. Arapça kökenli yapıların anayasal kavram haritası üzerindeki belirleyici rolü, modern Türk hukuk dilinin oluşum sürecine ışık tutmaktadır.
Keywords : Teşkîlât-ı Esâsiye Kanunu, Arap dili, Morfolojik analiz, Semantik analiz, Osmanlı Türkçesi.

ORIGINAL ARTICLE URL