Effectiveness of Turkish Derivatives Market and Forecasting Comparative Prices for the Contracts

Authors : Taner TAŞ, Sibel SELİM

Pages : 469-485

Doi:10.21121/eab.638575

View : 77 | Download : 19

Publication Date : 2019-10-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Finansal piyasalarda oluşan belirsizliğin ve riskin  giderilmesi amacıyla geliştirilmiş olan türev  piyasalarda, piyasaya duyulan güven, doğru bilginin  piyasaya dahil olan tüm unsurlara aynı anda ulaşması  sayesinde piyasanın etkin olarak işlemesi durumunda  gerçekleşebilmektedir. Böylece, geçmiş dönem  fiyat hareketlerinden yararlanarak gelecek döneme  ilişkin öngörüler yapmak mümkün olmamaktadır.  Bu bağlamda çalışmada öncelikle, Türkiye’de faaliyet  gösteren Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nın  etkinliği; Genişletilmiş (Augmented) Dickey-Fuller  (ADF), Phillips-Perron (PP) ve Kwiatkowski vd. (KPSS)  doğrusal birim kök testleri ve Kapetanios vd. (KSS)  doğrusal olmayan birim kök testi uygulanarak  sınanmıştır. Rassal yürüyüş sergilemediğine karar  verilen seriler sebebiyle piyasanın etkin olmadığı  sonucuna ulaşılmıştır. Ardından, Vadeli İşlem ve  Opsiyon Piyasası’nda işlem gören TL/Dolar ve Bist- 30 sözleşmelerinin gün sonu uzlaşma fiyatının  öngörüsünde en yüksek performansı gösteren  yöntemin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla,  Borsa İstanbul A.Ş’den temin edilen ve 04.02.2005  – 31.12.2015 tarihleri arasını kapsayan veriler  kullanılmıştır. Analiz bulgularına göre, TL/Dolar  sözleşme serisi için ARMA(4,4) modeli, RBF-1-B-L  yapay sinir ağı modeli ve ARCH(1) modeline kıyasla  daha yüksek öngörü performansı gösterirken, Bist-  30 sözleşme serisi için ise TDNN 1-B-L yapay sinir  ağı modeli, ARMA(4,5) ve ARCH(1) modeline kıyasla  daha yüksek öngörü performansı gösteren model  olmuştur.
Keywords : Türev Piyasalar, Etkin Piyasalar Hipotezi, Birim Kök Testi, ARIMA Modelleri, ARCH GARCH Modelleri, Yapay Sinir Ağları

ORIGINAL ARTICLE URL