Geçici Tarım İşçiliğinde Kadın Emeğinin Kullanımı ve Kontrolü: Niğde Örneği

Authors : İlknur Saatci Özen
Pages : 37-53
Doi:10.70029/esbd.1439663
View : 30 | Download : 19
Publication Date : 2024-12-09
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma mevsimlik tarım işçiliği yapan kadınların toplumsal cinsiyet ve kültürel kodların öğretilmişliği sonucunda maddi ve manevi yönde yaşamış oldukları sömürüye, emeğin kontrol altına alınışına odaklanmaktadır. Araştırma, Niğde iline Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinden gelmiş olan mevsimlik tarım işçisi kadınların ücretsiz aile işçisi konumunda gerek tarlada gerekse evde/çadırda iş yüküne, gündelik yaşam pratiklerine yer vermektedir. Bunu ise mevsimlik tarım işçiliğinde somut olarak karşılık bulan efendi-köle, emek-sermaye dikotomileri ve ataerkil toplum düzeni üzerinden analiz etmektedir. Mevsimlik tarım işçisi kadın hem üretim dışı bir emek formunda toplumsal cinsiyete bağlı annelik ve kadınlık rolleri gereği emeğinin karşılığını alamamakta hem de kapitalist sistemde mevsimlik tarım işçiliğinin enformel yapısından kaynaklı emeğinin karşılığı olan ücretin kullanım hakkına sahip olamamaktadır. Kadının emeği hane reisi formunda koca, kültürel formda kaynana, ekonomik formda çavuş tarafından sürekli denetlenmekte ve kontrol altında tutulmaktadır. Daha da kötü olan ise kadınların bu sömürü sistemini ve toplumsal kodları, cinsiyete dayalı iş bölümü, anneliğin ve kadınlığın doğasına atfedilen zoraki bir görev olarak kabullenip uygulamasıdır. Bu durum mevsimlik tarım işçiliğinin cinsiyetleştirilmesiyle ve literatürde tarımın feminizasyonu olarak karşılık bulmasıyla sonuçlanmaktadır. Söz konusu tarım işçiliğinin cinsiyetleştirilmesi, toplumların geçmişten günümüze kültürel tarihsel birikimleri doğrultusunda kadınlara ve erkeklere farklı sorumluluklar, roller ve görevler sunulmasıyla ilişkilidir. Bu amaçla Niğde ilinde mevsimlik tarım işçisi kadınların yaşadığı yoksulluk ve yoksunluk durumuna dair genel bir çerçeve çizmek adına kadınlarla (gelinler, bekar kadınlar, kaynanalar), erkeklerle/kocalarla, çavuşlarla derinlemesine ikili görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu saha araştırması sonucunda araştırma bulguları elde edilmiş ve veriler analiz edilmiştir.
Keywords : mevsimlik tarım işçiliği, kadın, ataerkil, emek-sermaye, toplumsal cinsiyet

ORIGINAL ARTICLE URL