Ruderal Plants in Urban and Sub-Urban Walls and Roofs

Authors : Emrah YALÇINALP, Alperen MERAL

Pages : 205-212

Doi:10.20289/zfdergi.478083

View : 25 | Download : 11

Publication Date : 2019-06-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu araştırmanın amacı kentsel ve yarı kentsel alanlardaki duvar ve çatılarda, sınırlı  ekolojik isteklerle varlıklarını sürdürebilen ruderal bitkilerin tespitinin yanı sıra ekolojik olarak sorunlu alanların (orta refüj, sanayi ve çöp alanları… vb.) yeşillendirilmesi ve kent ekolojisine  kazandırılması açısından, ruderal bitkilerin gelişimine ve kaplama yoğunluğuna etki eden etmenlerin belirlenmesidir. Materyal ve Metot: Araştırmanın bitkisel materyalini Trabzon ili’nin Akçaabat, Ortahisar, Yomra,  Arsin, Of ve Çaykara ilçelerinden seçilen, toplam 60 duvar ve 36 çatıdan toplanan bitkiler oluşturmaktadır. Toplam 96 örnek alanından, duvarlardan 1540, çatılardan 448 olmak üzere  1988 bitki numunesi toplanmıştır. Toplanan bitkiler KTÜ herbaryumunda teşhise uygun halde kurutulduktan sonra teşhisleri yapılmış ve istatistiki analizlerle üç farklı ekolojik alanda ortak  bulunan türlerin kaplama yoğunluklarının bağlı oldukları parametreler araştırılmıştır. Bulgular: Çatılardan toplanan 448 bitki numunesi 61 farklı tür ile alanda yayılış gösterirken,  duvarlardan toplanan 1540 bitki numunesinin ise 196 farklı tür ile yayılış gösterdiği belirlenmiştir.  Araştırma alanında belirlenen 28 türün her üç farklı habitatta yayılış gösterdiği belirlenmiştir.  Yerinde yapılan gözlemler ve ölçümler sonucunda bitkilerin kaplama yoğunlukları belirlenmiş  olup, sonrasında yapılan istatistiki analizler sonucunda bitkilerin kaplama yoğunlukları alanların  maruz kaldıkları antropojen etki, güneşlenme süreleri ve besin ortamı derinliğine bağlı olarak  farklılıklar gösterirken, tür sayısının kaplama yoğunluğu üzerine etkisi olmadığı gözlemlenmiştir. Sonuç: Sürdürülebilir yeşil kavramının daha anlamlı hale gelebilmesi için üzerinde çalışılması  gereken en önemli konulardan biri de ruderal bitkilerdir. Kent hayatında bakım giderlerinin gittikçe  önem kazandığı ve yaşam koşullarının her anlamda güçleşmektedir. Kent hayatında güçleşen bu  şartlara adapte yeteneği oldukça üst düzeyde olan ruderal bitkilerin anlaşılması, karakteristiklenin  ortaya konulması ve mümkünse çok daha az bakım desteği için kentlerde kullanılan bitkisel  materyale destek sağlamasının mümkün kılınması modern dönem kentleri için atılabilecek en  önemli adımlardan biri olacaktır. Yapılan araştırma sonucunda her 3 habitat için, ruderal bitkilerin  gelişimlerinin ve kaplama yoğunluklarının antropojen etki ile ters orantılı, besin ortamı derinliği  ve güneşlenme süreleri ile ise doğru orantılı olduğu belirlenmiştir. Araştırma alanında tespit  edilmiş ortak türlerin ciddi bir kısmının peyzaj bitkisi olarak da değerli olabilecek türler olduğu  düşünüldüğünde, bu türlerin kent peyzajlarında kullanılmalarına yönelik eğilimlerin oldukça  anlamlı olacağı açıktır.
Keywords : Kentleşme, biyolojik çeşitlilik, ruderal vejetasyon, çatı, duvar

ORIGINAL ARTICLE URL