Nane türlerinde (Mentha arvensis L. ve Mentha x piperita L.) Destilasyon Atıklarının Yün Boyama Potansiyelinin Belirlenmesi

Authors : Selma YASAK, İsa TELCİ

Pages : 571-577

Doi:10.20289/zfdergi.676979

View : 24 | Download : 9

Publication Date : 2020-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Dünyada nane türlerinden elde edilen uçucu yağ miktarı Citrus türlerinden sonra ikinci sırayı almaktadır. Mevcut çalışmada, en fazla yetiştiriciliği yapılan nane türlerinin (Mentha arvensis L. ve Mentha x piperita L.) destilasyon sonrası sıvı atıklarında yün boyama potansiyelleri araştırılmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmada boyama yünlerde, mordansız ve mordanlı boyama olarak iki farklı şekilde yapılmıştır. Mordanlı boyama da iki farklı mordan (bakır sülfat ve demir sülfat) kullanılmıştır. Mordanlı boyamalarda boyama ve mordanlama işlemi beraber yapılmıştır. Boyama işleminden sonra örnekler ılık suyla yıkanıp durulanmış ve oda koşullarında kurutulmuştur. Bu örneklerde iki farklı uygulama (yıkama öncesi ve yıkama sonrası) sonrasında renk ölçerle renk değerleri (L*,a*,b*,C* ve hᵒ) belirlenmiş ve renk teşhisleri yapılmıştır. Bulgular: Çalışmada boyama yapılan yünlerde renk değişimleri tür ve mordanlara göre farklık göstermiştir. Mentha piperita ile yapılan boyamalarda renklerin doygunluk değerleri (C* değerleri) M. arvensis’ten yüksek bulunmuştur. Ayrıca demir sülfat mordanlı boyamalarda, bakır sülfat mordanlı boyamalardan daha koyu renk tonları elde edilmiştir. Çalışmada yıkama öncesi ve yıkama sonrası uygulamalarda değerlerde değişmeler gözlenmiş, iki türde de yıkama sonrası demir sülfat mordanında C* doygunluk değerleri artmış ve daha canlı renk tonları elde edilmiştir. Sonuç: Çalışma ile destilasyon sonucu sıvı atıkların, alım gücü yüksek çevre dostu ürünlerde boyama amacıyla kullanılabileceği belirlenmiştir. Ayrıca konuyla ilgili ilave çalışmaların gerekliliği anlaşılmıştır.
Keywords : Boyama, nane, distilasyon, atık, mordan

ORIGINAL ARTICLE URL