SATIŞ PROMOSYONLARININ UFRS 15 MÜŞTERİ SÖZLEŞMELERİNDEN HÂSILAT STANDARDINA GÖRE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ: BİST PERAKENDE FİRMALARI ve ÖRNEKLERLE AÇIKLAMA

Authors : Ayşe Nilgün ERTUĞRUL, Berrin Arzu EREN
Pages : 39-61
Doi:10.29157/etusbed.791909
View : 101 | Download : 14
Publication Date : 2021-04-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Müşteri sadakat uygulamaları ya da bilinen adıyla promosyonlar, işletmelerin potansiyel müşterilerini ikna ve mevcut müşterilerini elde tutma amaçlarıyla yapılmaktadır. Bununla birlikte giderleştirilen sadakat uygulamaları (puan, hediye çeki, fiziki hediyeler vb) ile vergi matrahının azaltılması gibi amaçlar da gözetilmektedir. Oysa bu tür işlemlerin tutarları gider yazılırken aynı zamanda beklenen hâsılatta bir artışa sebep olmuyorsa işletmeler için büyük farklılıklar ortaya çıkmamaktadır. Hatta öyle ki, satış hâsılatı yüksek büyük işletmeler ve şirketler, bu kalemleri tablo ve dipnotlarda ayrıca gösterme gereği bile duymamaktadır. Diğer yandan Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UFRS)/Uluslararası Muhasebe Standartları(UMS) gerçeğe uygun sunum amacıyla bu kalemlerin de hesaplanması ve ayrıştırılmasına önem vermiştir. Bu amaçla ilk olarak bir yorum/açıklama şeklinde IFRIC 13 Müşteri Sadakat Programları, UMS 18 Hâsılat Standardı ile birlikte ortaya çıkmıştır. UFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Elde Edilen Hâsılat Standardının yürürlüğe girmesiyle bu standart ve yorumlar ilga olsa da, UFRS 15’in ruhuna aykırı olmamak kaydıyla IFRIC 13 temel alınmaktadır. Çalışmamızda, uluslararası muhasebe/finansal tablolar standartlarında promosyon/müşteri opsiyonu incelenirken, yöntem olarak, UFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Elde Edilen Hâsılat Standardı içindeki kavramsal konumuna, muhasebeleştirilmesine değinilmiş ve ardından Borsa İstanbul’da (BİST) hisseleri kote olmuş, bağımsız denetime tabi ve faaliyet raporlarını halka sunan işletmelerden perakende sektöründe olanlar seçilerek raporlarında müşteri opsiyonlarını nasıl gösterdikleri ortaya konulmuştur.
Keywords : Satış promosyonları, karlılık, UFRS15, Tek Düzen Muhasebe Sistemi

ORIGINAL ARTICLE URL