Atatürk Dönemi Türk Dış Politikasında Savunmacı Realizm Anlayışı ve Üçüncü Dünyacılık

Authors : Doğacan BAŞARAN

Pages : 83-99

View : 41 | Download : 9

Publication Date : 2020-02-29

Article Type : Review Paper

Abstract :Atatürk dönemi Türk Dış Politikası, Türkiye’nin ve komşularının egemen politik varlığını sürdürebilmesi amacıyla, batılı emperyalist devletleri bölge sorunlarından uzak tutma hassasiyeti çerçevesinde şekillenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye, batıda Balkan Antantı ve doğuda Sadabat Paktı gibi, bölge devletlerini bir araya getiren ittifaklara öncülük etmiştir. Sadabat Paktı ve Balkan Antantı’yla başlayan ve emperyalistleri bölge sorunlarından uzak tutma hassasiyeti çerçevesinde şekillenen politika, “Yurtta Barış, Cihanda Barış” söylemine dayanan barışçıl dış politika imajının da etkisiyle, Türkiye’nin hem Balkanlarda hem de Ortadoğu’da öne çıkmasını sağlamıştır. Ayrıca gerek Türk Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın emperyalist batılı devletlerin kaybettiği ilk ulusal kurtuluş mücadelesi olması, gerekse de batıcılık yapmadan ve sömürgeleşmeden batılılaşan Türk modernleşmesinin yarattığı etki, Türkiye’nin bölgesel yönelimlerinin küresel bir karşılık görmesine yol açmıştır. Türk Ulusal Kurtuluş Savaşı’nı takip eden yıllar, Atatürk’ün “mazlum milletler” olarak ifade ettiği coğrafyanın bağımsızlık mücadelelerine tanıklık etmiştir. Bu anlamda Türk Ulusal Kurtuluş Savaşı, “Üçüncü Dünyacılık” olarak literatüre geçen ideolojik yönelimin de işaret fişeği olma özelliğini barındırmaktadır. Bu çalışmada da Atatürk dönemi Türk Dış Politikası, klasik bir tarih okumasının ötesine taşınarak Atatürkçü yönelimlerin gördüğü bölgesel ve küresel karşılık bağlamında kuramsal bir çerçevede ele alınmaktadır.
Keywords : Üçüncü Dünyacılık, Türk Modeli, Savunmacı Realizm, Güç Dengesi, Emperyalizm

ORIGINAL ARTICLE URL