Mollâ Fenârî’den Tercüme Edilmiş Manzum Bir Şurûtu’s-Salât

Authors : Hasan Karaca

Pages : 113-143

Doi:10.28981/hikmet.1736470

View : 279 | Download : 504

Publication Date : 2025-10-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Şurûtu’s-salâtlar; namaz, abdest ve guslün hükümlerini anlatan risalelerdir. Bu çalışmaya konu olan eser Leipzig Üniversitesi Kütüphanesinde Turc. 12 /6 katalog bilgisiyle kayıtlı manzum bir şurûtu’s-salâttır. Tercümeye kaynaklık eden eserin müellifi Molla Fenârî’dir. Eserde mütercim veya müstensih bilgisi yoktur. Mesnevi nazım şekliyle yazılmıştır. Beyit sayısı 72’dir. Tertibi 14 beyitlik mukaddimeden sonra 18 baptan oluşmaktadır. Söz konusu tertip namazın şartları, farzları, vacipleri, sünnetleri, müstehapları, mekruhları, müfsitleri; abdestin farzları, sünnetleri, müstehapları, adabı, nafileleri, mekruhları, yasakları, bozanları; guslün farz ve sünnetleri şeklindedir. Yazım ve dil özellikleri bakımından hem Eski Anadolu Türkçesi hem Osmanlı Türkçesi özellikleri barındırmaktadır. Bu yönüyle bir geçiş metni olup ağırlıklı olarak 17. yüzyıl Osmanlı Türkçesi dönemini yansıtmaktadır. Metinde yer alan sadece yuvarlak ünlülü veya sadece düz ünlülü şekli kullanılan ekler, ilk hecede i/e değişmesi, bazı sözcüklerin başındaki t sesinin korunmuş olması, t>d değişmesi; +n belirtme hâli eki, -gil emir ikinci teklik şahıs eki ve -UbAn zarf-fiil eki Eski Anadolu Türkçesini tanıklamaktadır. Birçok ekin Eski Anadolu Türkçesinden sonra ortaya çıkan eş biçim birimleri, bu eş biçim birimlerle ortaya çıkmış dudak uyumu, bazı sözcüklerin ilk hecesinde i>e değişmesi, hem i’li hem e’li şekli kullanılan sözcükler Osmanlı Türkçesi dönemi özellikleridir.
Keywords : Şurûtu’s-salât, namaz, abdest, gusül, Eski Anadolu Türkçesi, Osmanlı Türkçesi.

ORIGINAL ARTICLE URL