Tefsir ve ve Belağat Açısından Lam-u Ta’rif (Marife-Nekra): Örnek Ayetler

Authors : Ramazan ŞAHAN

Pages : 374-403

View : 41 | Download : 13

Publication Date : 2022-01-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Arapça’da “Lâm-u Tarif” denilen “ال /EL” takısı isimlerin başına gelir. Normalde isimlerin sonunda çift hareke (tenvin) bulunurken başına “Lâm-u Tarif” gelen isimlerin sonunda tek hareke olur. Başında “Lâm-u Tarif” olmayan isimlere “nekra” denildiği gibi “Lâm-u Tarif” olan isimlere de “marife” denilir. Zamirler, ism-i işaretler ve özel isimler gibi bazı kelimeler ise başında “Lâm-u Tarif” bulunmadığı halde yine de marife kabul edilirler. Kelimelerin başına gelen “Lâm-u Tarif”in (ال) Lâm’ı bazen okunur, bazen okunmaz. Kendisinden sonra gelen harfe göre bu lamın okunup okunmayacağı belirlenir. Bu lâmın okunup okunmamasına göre de kendinden sonra gelen kelimelerin başındaki harfler “kamerî” ve “şemsî” diye iki gruba ayrılır. Bu konu Arapça’yı ilgilendirdiği kadar Kur’ân-ı Kerîm’i güzel okuma bilgisi anlamına gelen tecvid ilmini de ilgilendirir. İsimlerin başına gelen “Lâm-u Tarif” (ال ) kelimenin türünü, son harfinin okunuş tarzını etkilediği gibi manayı da etkiler. Ayrıca yanyana gelen kelimelerin ve cümlelerin (terkibin) türünü de manasını da etkiler, hangi paragraftan ne anlam ve hüküm çıkacağı da çoğu zaman Lâm-u Tarif’e göre belirlenir. Arapça’da iki türlü tamlama (isim ve sıfat tamlaması) ve iki türlü cümle (isim ve fiil cümlesi) vardır. Bu terkipler genelde ismin türüne, yapısına ve cümledeki konumuna göre belirlenir. Bu terkipleri belirlemede kelimelerin marife-nekra oluşu oldukça önemlidir. Dolayısıyla “Lâm-u Tarif” isimlerin başında rastgele kullanılmaz. Hangi ismin başında ne amaçla nasıl kullanacağına dair nahivciler birtakım kurallar belirlemişlerdir. Bu kurallara göre yerli yerinde kullanılan “Lâm-u Tarif” manayı ve sonuç hükümlerini de etkiler. Kur'ân-ı Kerîm Arapça’nın bilinen çoğu kuralları için örnekler barındırmaktadır. Ancak bazı ayetlerde bilinenin aksine bir kelime nekra veya marife olarak yer alabilmektedir. Bunun da kendine göre belirli sebepleri ve hikmetleri vardır. Bu çalışmada aynı veya benzer olan ayetlerdeki bazı kelimelerin kiminde nekra kiminde de marife olarak kullanılmasının hikmetleri ele alınacaktır. Lafzî müteşabih denilen bu konuda birtakım eserler yazıldığı gibi dil ve edebiyat yönüne ağırlık veren tefsirler de bu tür konulara dikkat çekmişlerdir. İşte bu tür kaynaklardan istifade yoluyla “Lâm-u Tarif”in Arapça kelimeleri okumaya etkisi olduğu kadar manaya olan etkisi üzerinde de durulacak ve kullanım teknikleri ele alınacaktır.
Keywords : Lâm u Tarif, Marife, Nekra, Kameriyye, Şemsiyye, İsim Cümlesi, Sıfat Terkibi, İzafet Terkibi

ORIGINAL ARTICLE URL