MÎRZAZÂDE MEHMED SÂLİM’İN “RİSÂLE DER TEFSÎR” ADLI ESERİNİN FİLOLOJİK AÇIDAN İNCELENMESİ

Authors : Mahfuz Geylani

Pages : 603-622

Doi:10.52115/apjir.1761631

View : 44 | Download : 50

Publication Date : 2025-12-18

Article Type : Research Paper

Abstract :İlimle temayüz etmiş bir ailenin çocuğu olarak yaşadığı devrin önemli alimlerinden biri olan Mîrzazâde Mehmed Sâlim, hicrî 1099/1687 yılında İstanbul’da doğmuştur. Batum’lu bir aileye mensuptur. Şeyhülislâm Mirzâ Mustafâ Efendi’nin (v. 1135/1722) oğlu olup el-Bâtûmî ve er-Rûmî nisbeleri ile anılmıştır. Babası Batum’da dünyaya gelmiştir. Babasının da ilmiye sınıfına mensup olması vesilesi ile babasından ve dönemin hocalarından İslami ilimleri tahsil etmiş ve iyi bir medrese eğitimi almıştır. Müderrislik, kadılık ve kazaskerlik görevlerinde bulunmuştur. Türkçe, Arapça ve Farsça dillerine hakimdir. Mîrzazâde Mehmed Sâlim zamanının önemli şairlerinden olup Nâbî de (v. 1124/1712) dahil olmak üzere birçok şair onun şiirlerine nazîreler yazmıştır. Şairliğinden başka hattatlığı da vardır. Değişik ilim dallarında eserler telîf etmiştir. Mîrzazâde Mehmed Sâlim, Risâle der tefsir adlı eserinde nahiv, sarf ve belâgat ile ilgili hususları izah etmeye çalışmıştır. Mîrzazâde Mehmed Sâlim’in bu eserini filolojik açısından incelemeyi hedefleyen bu çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Mîrzazâde Mehmed Sâlim’in hayatı ve ilmî kişiliği üzerinde durulacak ikinci bölümde ise “Risâle der Tefsîr” adlı eseri tanıtılacak ve eser filolojik açıdan ele alınacaktır.
Keywords : Arap dili ve belagatı, Filoloji, Belagat, Mirzazade Mehmed Salim, Risale der Tefsir

ORIGINAL ARTICLE URL