KUR’AN’DA “KIYAMET” KARŞILIĞINDA KULLANILAN KAVRAMLARA EN ESKİ TÜRKÇE SÖZCÜK ÇEVİRİLERİNDEKİ YAKLAŞIMLAR ÜZERİNE

Authors : İsmail SÖKMEN

Pages : 88-103

View : 38 | Download : 8

Publication Date : 2018-06-01

Article Type : Research Paper

Abstract :İslâm dininin kutsal kitabı Kur’an’ın içeriği tematik olarak sınıflandırıldığında ortaya çıkan başlıkların şüphesiz en önemlilerinden birisi “kıyamet” konusudur. Ne zaman gerçekleşeceği belirtilmeyen fakat nasıl vukua geleceği bir kısım ayetlerde betimlenen bu olay Kur’an’da otuza yakın söz ve söz öbeği vasıtasıyla bildirilmiştir. Bunlar içerisinde sıklık bakımından önde olması dolayısıyla bu olayın bilinen ismi olan “kıyamet”, ismini çok anlamlı ?ame fiilinin “ayağa kalkmak” manasıyla ilişkili olan isim formu ?iyameh sözcüğünden almaktadır. Bu sözcük, Kur’an metninde daima yevmX’l-?iyameh şeklinde bir izafet terkibi içerisinde “gün” anlamına gelen yevm kelimesiyle birlikte görev almaktadır. Fakat metinde “kıyamet” kavramını karşılayan yalnızca bu terkip değildir. Bununla birlikte çoğunlukla yine yevm kelimesinin muzaf olduğu yevmu’l-?a??, yevmE’l-?isab, yevmX’l-fa?l gibi terkiplerle; bazen de es-sa?at, el-?a??a, el-?ari?ah gibi tek sözcüklük metonimilerle kıyamet kavramı karşılanmıştır. Bu metonimiler kıyamet gününün sıfatlarını belirtilip kendisinin kast edildiği söz ve söz öbekleri şeklindedir. Bu bildiride, en eski Türkçe Kur’an çevirileri olarak addedilen Rylands ve Türk İslâm Eserleri Müzesi 73 numaralı nüshalarda bu sözlükbirimlere verilen karşılıklar üzerinden bugünkü kıyamet algısının temelini oluşturan ortam değerlendirilmeye çalışılacaktır.
Keywords : Kıyamet, Kuran, sözcük çevirileri, Türkçe Kuran çevirileri, Rylands, Türk İslam Eserleri Müzesi

ORIGINAL ARTICLE URL