Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı

Authors : Ali Bilge Öztürk

Pages : 335-357

View : 52 | Download : 39

Publication Date : 2025-10-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Willard Van Orman Quine, doğalcı felsefe doğrultusunda, erişilemez sayılar ve benzeri büyük sayal sayıların kabulüne karşı çıkmış; bu amaçla geleneksel küme kuramına V = L inşa edilebilirlik hipotezinin bir aksiyom olarak eklenmesini savunmuştur. Buna karşın Penelope Maddy, yine doğalcı bir yaklaşım iddiasıyla, küme kuramındaki büyük sayal sayılara dair çalışmaları desteklemiş ve Quine’ın V = L lehine argümanlarına itiraz etmiştir. Böylece her iki düşünür, aynı doğalcı felsefe çerçevesinden hareket ederek karşıt sonuçlara ulaşmıştır. Bu durumda ilk bakışta, V = L hipotezi etrafındaki uzlaşmazlığın doğalcı matematik felsefesi içindeki bir iç tartışma olduğu düşünülebilir. Ancak bu çalışmada, bu uzlaşmazlığın doğalcı matematik felsefesi içindeki bir iç tartışma olarak değerlendirilemeyeceği savunulmaktadır. Çünkü Maddy’in matematik felsefesi, doğalcılığın karakterindeki önemli bir bileşen olan “ilk felsefenin” reddini gerçekten içermektedir. Ancak onun yaklaşımı, doğalcılığın bir diğer tanımlayıcı bileşeni olan gerçekliğin yalnızca doğa bilimlerinin içinde tanımlandığı ve betimlendiği görüşünü içermemektedir. Dolayısıyla, Maddy’nin matematik felsefesi çok değerli ve kapsamlı olsa da tam anlamıyla doğalcı karakterde sayılamaz; bu nedenle söz konusu uzlaşmazlık, doğalcı matematik felsefesi içindeki bir iç tartışma olarak değerlendirilemez.
Keywords : İlk felsefe, erişilemez sayılar, büyük sayal sayılar, beth sayıları, süreklilik hipotezi

ORIGINAL ARTICLE URL