Manâkıb-ı Hünkâr Hacı Bektâş-ı Veli “Vilâyet-Nâme” Adlı Eserdeki Kitlesel Hareketlerin Psikolojik Analizi

Authors : Aydın GÖKTAŞ

Pages : 224-234

Doi:10.51531/korkutataturkiyat.954169

View : 28 | Download : 9

Publication Date : 2021-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Manâkıb-ı Hünkâr Hacı Bektâş-ı Veli “Vilâyet-Nâme” adlı eserdeki köy halkları, halifeler, erenler gibi kitle tanımı içine girebilecek gruplar tespit edilmiştir. Bu gruplar kitle tanımı içinde değerlendirildikten sonra Hacı Bektaş’a karşı tutumları, olağanüstülüklere gösterdikleri tepkiler ortaya çıkarılmıştır. Ortaya çıkarılan bu tepkilerin aynı nitelikte olanları elenmiştir. Menakıpname, söz konusu eser ve kitle psikolojisi hakkında ön bilgiler verildikten sonra eserdeki kitlesel hareketlerin bir kısmı, diğerlerine örnek mahiyetinde olması da göz önünde bulundurularak ve eserdeki sırasına uygun bir şekilde çalışmaya eklenmiştir. Sonrasında Gustave Le Bon’un Kitleler Psikolojisi, Sigmund Freud’un Kitle Psikolojisi ve Ego Analizi, Elias Canetti’nin Kitle ve İktidar adlı eserlerinde ortaya konulan teoriler ve bilgiler ışığında söz konusu kitlesel hareketlerin psikolojik analizi ve sınıflandırması yapılmıştır. Analiz ve sınıflandırmalar menakıpnamelerin yazılış amaçları ile ilgili kaleme alınmış kaynaklardaki bilgilerle karşılaştırılmıştır ve incelenen kaynaklardaki teorileri ve bilgileri destekleyici nitelikte bir sonuca ulaşılmıştır. Kitlesel hareketlerin daima olumsuzdan olumluya doğru bir değişim içinde olduğu saptanmış ve bu durumun okuyucuya da bir mesaj niteliğinde olması durumu açıklanmaya çalışılmıştır.
Keywords : Menakıpname, kitlesel hareketler, kitle psikolojisi

ORIGINAL ARTICLE URL