Anonim Osmanlı Kroniği’nde Yer Alan Atasözleri ve Günümüz Atasözlerine Yansımaları

Authors : Elif TÜRKÖZ

Pages : 52-70

Doi:10.51531/korkutataturkiyat.1052671

View : 31 | Download : 8

Publication Date : 2022-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı tarihçiliğinin başlangıcı olarak kabul edilen 15. yüzyılda müellifi belli olan tarihlerin yanı sıra anonim Osmanlı tarihleri de kaleme alınmıştır. Tevârîh-i Âl-i Osman olarak adlandırılan bu anonim tarihler, 15. yüzyılın son on dokuz yılında tahtta bulunan II. Bayezid’in hükümdarlığı sırasında çok sayıda görülen eserlerdir. Bunlar, Osmanlı tarihi için taşıdıkları önemin yanı sıra Türk halk edebiyatı açısından da önem arz etmektedir. Halk edebiyatına dair değerli ürünler içeren bu eserlerde yer alan atasözleri, bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada Prof. Dr. Necdet Öztürk tarafından hazırlanıp Anonim Osmanlı Kroniği adıyla yayınlanan metin esas alınmıştır. İnceleme sonucunda eserde çeşitli olaylar ve durumlar vesilesi ile pek çok atasözünün aktarıldığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada atasözleri incelenirken şu yöntem kullanılmıştır: Eserde yer alan atasözleri; girişten sona doğru eserde bulundukları yere göre numaralandırılmış, atasözü verildikten sonra açıklaması yapılmış, sonrasında ise atasözünün hangi olay ya da durum vesilesi ile aktarıldığı açıklanmıştır. Son olarak da günümüz atasözleri ile karşılaştırılan atasözünün günümüzdeki kullanımları verilmiştir. Aktarıldıkları olay ve durumlar ile birlikte ele alınan bu atasözlerinin bir tanesi dışında diğerlerinin günümüzde aynen ya da farklı şekillerde kullanıldığı belirlenmiştir. 
Keywords : Anonim Osmanlı tarihleri, nasihat, atasözü, karşılaştırma

ORIGINAL ARTICLE URL