Hacı Bektaş Veli’ye Atfedilen Türkçe Eserlerin Dikkat Çeken Dil Özellikleri

Authors : Fatih Numan KÜÇÜKBALLI

Pages : 45-55

Doi:10.51531/korkutataturkiyat.1097517

View : 32 | Download : 14

Publication Date : 2022-08-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Türk-İslam tarihinde önemli izler bırakan, Anadolu’da Sünni olmayan topluluklar tarafından pir kabul edilen Hacı Bektaş Veli’ye atfedilen eser sayısı yedidir. Bu eserler içerisinde Makâlât Arapça; Kitâbu’l-Fevâid ve Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye Farsçadır. A. Gölpınarlı, onun Türkçe Şathiyye adlı iki sayfalık bir eseri olduğundan bahsetmiş, ancak yeri hakkında bilgi vermemiştir. Besmele Tefsiri ve Fatiha Tefsiri adlı eserlerinin dili Türkçedir. Bu altı eserin yanında bir de Nasihatler’inin olduğu varsayılmaktadır. Hacı Bektaş’a atfedilen yedi eser içinde sadece Makalat’ın ona ait olduğuna kesin gözüyle bakılmaktadır. Diğer eserlerin Hacı Bektaş’a ait olup olmadığı konusunda belirsizlik bulunmaktadır. Besmele Tefsiri üzerinde Hamiye Duran, Fatiha Tefsiri üzerindeyse Hüseyin Özcan çalışmıştır. Dili Türkçe olan bu iki eserle ilgili yapılan çalışmalarda dil özelliklerine çok az değinilmiştir. Çalışmamızda söz konusu bu iki eserin dil özellikleri ses bilgisi, şekil bilgisi ve söz varlığı açısından ele alınmıştır. Elde edilen bulgular Eski Anadolu Türkçesinin genel dil özellikleriyle karşılaştırılmıştır. Daha sonra dönemine göre farklılaşan ya da nadir kullanılan dil özellikleri ortaya konmuştur. Ayrıca dil özelliklerinden hareketle söz konusu iki eserin Hacı Bektaş Veli’ye aitliği hususuna ipucu aranmıştır.
Keywords : Hacı Bektaş Veli, Fatiha Tefsiri, Besmele Tefsiri, dil özellikleri

ORIGINAL ARTICLE URL