Beşiktaşlı Muhyiddîn’in “Güldân” Adlı Eseri

Authors : Aysun ÇELİK

Pages : 306-323

Doi:10.51531/korkutataturkiyat.1149345

View : 28 | Download : 13

Publication Date : 2022-08-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Beşiktaşlı Muhyiddîn tarafından bir mukaddime, dört bölüm hâlinde hazırlanan “Güldân”, mensur ve manzum çeşitli metinlerden oluşan küçük bir eserdir. H 1311/M 1893-94’te Âlem Matbaası’nda basılan Güldân, 24 sayfadır. Eserin dört bölümünde de, Farsça bazı gramer yapıları anlatılmış, Farsça ve Türkçe nazım-nesir örnekleri verilerek kelime ve eklerin kullanımı detaylandırılmıştır. Müellif, dördüncü bölümün sonuna, Fuzûlî’nin, Mu‘allim Nâcî’nin, ‘Alî Ulvî Efendi’nin bazı şiirlerine yazdığı nazireleri eklemiştir. Eserde ayrıca Farsça manzum kısa bir hikâye, mensur küçük bir hikâye, bir şathiyyat naziresi ve yedi adet müstakil mısra ile beyit bulunmaktadır. Müellif “Muhyiddîn”in; divan sahibi, rubaileriyle tanınan, dil öğretmenliği yapan, 1955’te vefat eden Muhyiddin Râ’if (Yengin) olduğunu düşünmekteyiz. Bu çalışmada Beşiktaşlı Muhyiddîn’in neşriyat âlemine yeni girenlere örnek olması için hazırladığı, “ilk eserim” dediği Güldân tanıtılmış, eser transkripsiyon alfabesiyle günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Güldân, yoğun dil çalışmalarının yapıldığı, gramer ve sözlük faaliyetlerinin arttığı bir asırda, müellifin kendisine has bir yöntemle hazırladığı ufak bir gramer risalesi, küçük bir şiir mecmuası hüviyetindedir. Eseri değerli kılan ise Beşiktaşlı Muhyiddîn’in şairlik yönünü ortaya koyduğu nazireleridir.
Keywords : Beşiktaşlı Muhyiddîn, Güldân, Farsça, dilbilgisi, nazîre

ORIGINAL ARTICLE URL