Dinleme Metinlerinde Kip Kullanımı: İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Seti Örneği

Authors : Hüseyin ÖZÇAKMAK
Pages : 23-40
Doi:10.51531/korkutataturkiyat.1204245
View : 32 | Download : 6
Publication Date : 2022-12-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretimi kitaplarında yer alan dinleme metinlerini kip öğretimi açısından incelemektir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma materyali, İstanbul Yabancılar için Türkçe setinin A1, A2, B1, B2 ve C1 ders kitaplarıdır. Veriler, dinleme metinlerinden doküman incelemesi yöntemiyle toplanmıştır. Veriler üzerinde, Korkmaz’ın insert ignore into journalissuearticles values(2009); Türkiye Türkçesi Grameri Şekil Bilgisi kitabı temel alınarak belirlenen kip kavramları aracılığıyla betimsel analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı insert ignore into journalissuearticles values(2019); ile İstanbul Yabancılar için Türkçe seti arasında öğretim tasarımı açısından uyumsuzluk olduğu saptanmıştır. Dinleme metinlerinde cümle başına düşen kip oranının %94 olduğu belirlemiştir. Dinleme metinlerinde öğretilmesi amaçlanan konuların, A1 ve A2 seviyesinde tamamının kullanıldığı, B1 seviyesinde gereklilik ve dilek kipinin hikâyesine dair kullanımların verilmediği, B2 seviyesinde öğretilmesi planlanan herhangi bir kip konusunun olmadığı tespit edilmiştir. C1 seviyesinde öğretimi amaçlanan, duyulan geçmiş zaman, gereklilik ve dilek-şart kipinin rivayet birleşik kipleri ile duyulan geçmiş, görülen geçmiş ve gelecek zamanın şart birleşik kiplerine dinleme metinlerinde yer verilmediği belirlenmiştir. Öte yandan öğretilmediği halde dinleme metinlerinde A1 seviyesinde geniş, görülen geçmiş ve gelecek zaman, emir ve istek kipi; A2 seviyesinde dilek-şart ve gereklilik kipinin ile hikâye ve rivayet birleşik kip kullanımları saptanmıştır. B1 ve B2 seviyelerinde hikâye, rivayet ve şart birleşik kipler; C1 seviyesinde ise “-makta” yapısı, dilek-şart kipi ve “-makta”nın yapısının hikâyesine ilişkin öğretilmeyen kullanımlara rastlanmıştır.
Keywords : Dinleme metinleri, kip kullanımı, yabancılara Türkçe öğretimi, Listening scripts, use of mood, teaching Turkish language to foreigners

ORIGINAL ARTICLE URL