Eski Uygurca Xuanzang Biyografisi’nin VI. Bölümündeki Küntünlük Üzerine Bir Not

Authors : Erdem UÇAR

Pages : 565-569

Doi:10.51531/korkutataturkiyat.1249726

View : 47 | Download : 19

Publication Date : 2023-03-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Eski Uygurca korpusun çoğunu kutsal metinlerin tercümesi oluşturmaktadır. Budizm ve Manihaizm gibi dinlere ait tercümeler Eski Türkçenin kelime hazinesinin gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Xuanzang, VII. yüzyılda, Tang Hanedanlığı döneminde yaşayan Budist seyyâh ve tercümandır. Xuanzang’ın hayatını ve seyahatini anlatan Xuanzang Biyografisi, Şiŋko Şeli Tutuŋ tarafından Çinceden Eski Uygurcaya X. yüzyılda tercüme edilmiştir. Çinli rahip Xuanzang, Budist külliyatın yanlış tercüme edildiğini düşünerek Budizm’in kutsal diyarlarına seyahat etmiştir. Sözkonusu seyahatin dönüşünde yeni metinleri ve öğretileri Çin’e taşımayı başarmıştır. Budist literatüre ait Eski Uyguca külliyat Eski Türkçenin sözvarlığının tespitinde oldukça önemlidir. Eski Uygurca eserler arasında Xuanzang Biyografisi’nin kelime hazinesi bu anlamda son derece dikkate değerdir. Sadece bu eserde rastlanan bazı kelimeler bile başlı başına bir inceleme konusu olabilir. Küntünlük, Eski Uygurca Xuanzang Biyografisi tercümesinin VI. bölümünde bir kez geçmektedir. Kelimenin üzerine yazılmış bir etimoloji henüz bulunmamaktadır. Bu kısa makalenin amacı küntünlük’ün etimolojisi hakkında bir öneri sunmaktır. Makalede bağlamsal analize dayanılarak küntünlük’ün anlamı ve kökeni tartışılacaktır.
Keywords : Eski Uygurca, Çince, etimoloji, küntünlük

ORIGINAL ARTICLE URL