Mudurnu Tığ Oyaları ve Nurdan Çakır Öz Koleksiyonu

Authors : Gülten Kurt

Pages : 1157-1169

Doi:10.51531/korkutataturkiyat.1422262

View : 57 | Download : 53

Publication Date : 2024-04-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Geçmişle bugünü birbirine bağlayarak maddi ve manevi değerlerimizin bütününü oluşturan kültür, bir ülkenin kendine özgü kimliğini kazandıran gelenek görenek, örf ve adetlerini bünyesinde barındırmaktadır. Orta Asya kültürüyle başlayan ve zengin Anadolu kültürü içerisinde şekillenen, karakteristik özelliklerini koruyarak günümüze kadar gelen zengin el sanatları ürünleri yaşam şeklimizi, duygu ve düşüncelerimizi yansıtan en somut örneklerdir. Yüzyıllar boyu ihtiyaçları doğrultusunda yapıp ortaya koyduğu ve kullandığı nesneleri sanatıyla damgalayan Türkler, bu özelliği ile incelik ve zarafetin en güzel örneklerini günlük ihtiyaçlarına ve giyim kuşam malzemelerine yansıtmışlardır. Süsleme ve süslenmek amacıyla kullanılan ve üretilen Türk el sanatlarının sosyo-kültürel açıdan en önemli özellikleri şöyle özetlenebilir: İletişim aracı olarak Türk halkının üstün zevkini, zekâsını, incelik ve yaratıcılığını yansıtan, duygularını, iç dünyasını, yaşadığı hayatın izlerini kolaylıkla aktarmasını sağlayan en önemli araçlardan biridir. Özellikle ince örgüler sınıfında yer alan oyalar, renkler, motifler, çevreler, birer nağme ve sözsüz iletişim aracı olarak kullanılmıştır. Bugün sandıklardaki yerini koruyan ve yapılan araştırmalarla tespit edilerek kayıt altına alınmayı bekleyen oyalar, kadınlarımızın duygu ve düşüncelerini aksettiren somut örneklerin en zengin ve güzellerini oluşturmaktadır. Oyalar işlendikleri araçlara göre iğne oyaları, tığ oyaları, mekik oyaları vb. isimlerle anılırlar. Yörelere göre tek bir araç veya iki aracın kullanıldığı farklı tekniklerle yapılan örnekler bulunmaktadır. Bu çalışma alan araştırması yöntemiyle, Nurdan Çakır Öz annesi tarafından kızına çeyiz amacıyla yapılan koleksiyonundaki oyalar içinde bulunan tığ oyaları bu araştırmanın örneklem grubunu oluşturmaktadır. Bolu ili Mudurnu ilçesi tığ oyası örnekleri teknik, renk motif ve kompozisyon özellikleri açısından değerlendirilmiştir.
Keywords : El Sanatları, oya, tığ, Mudurnu

ORIGINAL ARTICLE URL