History of Hamlet Translations in Turkey

Authors : F Zeynep BİLGE

Pages : 603-620

Doi:10.26650/LITERA2020-0099

View : 47 | Download : 11

Publication Date : 2020-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma Osmanlı İmparatorluğunun 1880’lü yıllarda Batı kültürü ve Shakespeare’e gösterdiği ilginin sonucu olarak yapılan Hamlet çevirilerine kısaca değindikten sonra oyunun modern ve çağdaş çevirilerini derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Çeviri ediminin bir metni erek dilde yeniden yazma ya da uyarlama çabası olması nedeniyle, bu çözümleme yalnızca Shakespeare’in Türkler tarafından nasıl algılandığını değil, aynı zamanda dil, edebiyat ve çeviri anlayışının yıllar içerisinde nasıl dönüştüğünü de gözler önüne serer. Halide Edib, Can Yücel ve Özdemir Nutku gibi akademisyen ve çevirmenlerin yaptığı ya da yönettiği çevirilerin yakın okuma yöntemiyle incelenmesiyle söz konusu çevirilerin erek okur/izleyicilerindeki farklılıkların ortaya çıkartılması hedeflenmekedir. Bir çevirinin skopos, amaç ve dolayısıyla stratejisi büyük ölçüde erek okur ya da alıcıya dayandığı için bu tartışmaya başlamadan önce her bir çevirinin erek okurunu/izleyicisini tanımlamak büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, Türkiye’deki Hamlet çevirilerinin tarihsel incelenmesi sürecinde çevirmenin amaç ve stratejilerinin yanısıra Türk dili ve kültürünün on dokuzuncu yüzyıldan bu yana geçirdiği değişim de büyük rol oynamaktadır. Bu bağlamda bu çalışma, çevirilerin yakın okuma yöntemiyle incelenmesi sonucun-da Hamlet’in kültürler arası gerçekleştirdiği bu zaman yolculuğunu çözümlerken Popovič’in deyiş kaydırması adını verdiği değişikliklerden örnekler de sunmaktadır.
Keywords : Hamlet, Shakespeare, Türkçe çevir, çeviri tarihi, deyiş kaydırma

ORIGINAL ARTICLE URL