Doğru Terim “Muhakeme” Değil, “Yargılama”dır

Authors : Sami SELÇUK

Pages : 295-318

View : 39 | Download : 9

Publication Date : 2013-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Türk öğretisi ve yasa koyucusu, hukuk terminolojisi açısından Merhum Kunter’in etkisiyle “yargılama” terimini dışlamış, “muhakeme” terimini benim- semiştir. Ancak bu seçim yerinde değildir. Kunter’in yargı erki yerine yargılama erki denmesi önerisi, yargılamanın  yapıbilimsel insert ignore into journalissuearticles values(morfolojik);  açıdan bir canlı gibi doğan, yaşayan ve tükenen  maddi içerikli bir olgu,  çok basamaklı bir etkinlik olduğunu vurgulaması yerinde ise de, yargılamayı  süreç insert ignore into journalissuearticles values(processus);  yerine  oluş insert ignore into journalissuearticles values(devenir);  olarak görmesi ve terimlere yüklediği anlamlar hukukun iç ve kav- ramlar dili açısından tutarlı değildir. Özellikle  muhakeme ile yargılama kav- ramlarının eşanlamlı  olduğunu gözetmemesi, mantık ile düşünme kurallarına uymayarak,  çağın gerisine ,  yanıltmacalara insert ignore into journalissuearticles values( sophism, fallacy );, yanıltılara insert ignore into journalissuearticles values( fallacy, paralogysm);,  çelişkiye, tarihsel evrime ters düşme  pahasına bunlar arasında  “kap- sam”  insert ignore into journalissuearticles values(extension);- “içlem”  insert ignore into journalissuearticles values(compehension); ilişkisi kurması yerinde olmamıştır. Türkçede “yargılama hukuku” ya da “muhakeme hukuku” yerine  “süreç huku- ku”  insert ignore into journalissuearticles values(Strafprozessrecht, diritto processuale); denmesi artık çok zor olduğu için anlambilim, etimoloji, yargılama sözcüğünün tarihsel gelişimi,  “muhakeme”  ve “yargılama”  sözcüklerinin eşanlamlı olduğunu ortaya koyduğundan ve bilim  ezbere dayanan yabancı dilde değil, düşündüren anadilde yapılabileceğinden muhakeme yerine Türkçe  yargılama terimi yeğlenmelidir. Sonuç olarak bir süreç bulunan ceza yargılaması, Foscihini’nin vurguladı- ğı üzere, çözümlemeci insert ignore into journalissuearticles values(analitik); yaklaşıldığında hukuki yapı açısından  “duruk” insert ignore into journalissuearticles values(statik);;  hukuk düzeni açısından  devinimli insert ignore into journalissuearticles values(hareketli, dinamik);,  hukuki akış açı- sından  kinematik bir  nitelik sergilemekte; birleşimci insert ignore into journalissuearticles values(sentetik); yaklaşıldığında ise yapıbilimsel açıdan üç evre karşımıza çıkmaktadır:  1-Soruşturma,  2- bilişme insert ignore into journalissuearticles values(cognition); , 3- yerine getirme insert ignore into journalissuearticles values(infaz);.  Ceza Yargılama Yasası insert ignore into journalissuearticles values(CYY);, ikinci evreye “kovuşturma”,  yani geniş anlamda  “duruşma”  demiştir. Bu evre, aslında terimin geniş anlamında “duruşma”dır insert ignore into journalissuearticles values(débat); ve üç aşamayı içine almaktadır: 1- Ön- duruşma insert ignore into journalissuearticles values(duruşma hazırlığı );, 2- duruşma insert ignore into journalissuearticles values(dar anlamda duruşma );, 3- sonuç çıka- rım  insert ignore into journalissuearticles values(istidlal, duruşma sonrası görüşme ve yargı oluşturma);. Tam bu noktada Batı dillerinde kavga, dövüşme gibi anlamlara da gelen ve  “tartışma”  insert ignore into journalissuearticles values(débat); denilen kovuşturmanın bu aşamasının “duruşma” terimi yerine yargılamanın temel ilkelerinden olan sözlülük, yüz yüzelik ve ortaklaşalık ilkelerini çok daha iyi yansıttığından, “tartışma” olarak adlandırılması yerinde olurdu. Ancak Ceza Yargılama Yasası ile uyum sağlamak için bu evrenin adı artık  “kovuşturma ”dır. Bütün bunların bileşkesini aldığımız zaman sonuç olarak ceza yargılaması kanı- mızca  soruşturma, kovuşturma  ve  yerine getirme  insert ignore into journalissuearticles values(infaz); olarak üç evreden; kovuş- turma evresi de  “hazırlık”, “duruşma”  ve  “yargı ya da sonuç çıkarım”  olmak üzere üç aşamadan oluşmaktadır.
Keywords : Erkler ayrılığı, Yargı, Yargılama, Muhakeme, Morfoloji, Kaza, Süreç, Biçim değil maddi içerikli hukuk

ORIGINAL ARTICLE URL