Aleyhe Değiştirme Yasağı Kuralı

Authors : Ali Rıza ÇINAR

Pages : 603-666

View : 45 | Download : 11

Publication Date : 2013-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :İ nceleme konumuz, yaygın deyişiyle “aleyhe değiştirme yasağı kuralı”dır. Aleyhe değiştirme yasağı insert ignore into journalissuearticles values(Reformatio in peius); kuralı, 1412 sayılı eski Ceza Yargılama Yasası’nın temyiz insert ignore into journalissuearticles values(m.326/4); ve yargılamanın yenilenmesi insert ignore into journalissuearticles values(m.341/2); yollarında geçerliydi. Kural, yeni 5271 sayılı Ceza Yargılama Yasası’na göre; is- tinaf insert ignore into journalissuearticles values(m.283);, temyiz insert ignore into journalissuearticles values(m.307/4);, yasa yararına bozma insert ignore into journalissuearticles values(m. 309/4-b); ve yargıla- manın yenilenmesi insert ignore into journalissuearticles values(m.323/2); yasayollarında benimsenmiştir. Bu yasak, bir yasal buyruk ve zorunluluktur. Yasak, yalnızca sanık yararına insert ignore into journalissuearticles values(lehine); yasayolu davası açıldığında geçerlidir. Aleyhe değiştirme yasağı kuralı, hükme karşı yalnızca sanığın, sanık sa- vunmanının, sanığın eşi ya da yasal temsilcisinin yasayoluna başvurması duru- munda uygulanır. Ayrıca yasayollarının genel hükümleri arasında, Cumhuriyet savcısının sanık yararına yasayoluna başvurması durumunda da bu kuralın uygulanacağı düzenlenmiştir insert ignore into journalissuearticles values(m.265);. Söz konusu “aleyhe değiştirme yasağı kuralı” adil yargılanma, “demokra- tik devlet” ve “hukukun üstünlüğü” ilkelerinin zorunlu bir sonucudur. Yasakoyucu, Cumhuriyet savcısı dahil sanık yararına yasayolu davası açan- ların amacının sanığın durumunu iyileştirmek olduğunu düşünerek, buna göre düzenlemede bulunmuştur. Bu nedenle yararı olduğu için yasayoluna başvuran sanığı yeni kurulacak hükümde, önceki hükümden daha kötü duruma düşür- meyi, zarara sokmayı ve durumunu ağırlaştırmayı uygun bulmamıştır. Yasayolu davasının görüleceği mahkemeyle bozma sonrasında yargılama yaparak yeniden hüküm kuracak ilk derece mahkemesi, yalnızca yaptırımı insert ignore into journalissuearticles values(ce- zayı); ve sonuçlarını sanık aleyhine ağırlaştıramazlar. Ancak, eylemin ceza huku- kundaki insert ignore into journalissuearticles values(suç hukukundaki); adını, yani niteliğini değiştirebilirler.
Keywords : Yasayolları, Yasayolunun amacı, Aleyhe değiştirme yasağı kuralı, Kuralın tarihsel gelişimi, Hukuksal temeli, Hangi yasayollarında ve hangi koşullarda uygulanacağı, Sanık yararına yasayollarına başvurabilecek kişiler, Kuralın yargılamada uygulama yöntemi ve kapsa

ORIGINAL ARTICLE URL