Manisa’da aile sağlığı merkezlerine başvuran 18-64 yaş arası kadınlarda fiziksel aktivite düzeyi ve ilişkili faktörler

Authors : Kübra Çiçek, İlknur Oruç Özdemir, Pınar Dündar, Pınar Angı, Rabia Berçem Yaşa, Seçil Tatlıdil, Rümeysa Buran, Ramazan Ekim, Saffet Güler, Selami Akbulut

Pages : 469-480

Doi:10.26559/mersinsbd.1754269

View : 91 | Download : 102

Publication Date : 2025-12-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Aile Sağlığı Merkezleri’ne başvuran 18-64 yaş aralığındaki kadınlarda yetersiz fiziksel aktivite sıklığı ve fiziksel aktiviteyi etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Yöntem: Bu kesitsel araştırma, Manisa’da kentsel ve yarı kentsel bölgelerde bulunan üç Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-64 yaş arası kadınlarda yürütülmüştür. Evreni bilinmeyen örneklem formülüyle %95 güven, %32.0 yeterli fiziksel aktivite sıklığı ve %5 hata payı esas alınarak örneklem büyüklüğü Epi Info ile 330 hesaplanmış, katılım oranı %92.0 (n=304) olmuştur. Çalışmanın bağımlı değişkeni kadınlarda fiziksel aktivite durumudur ve IPAQ-Kısa Form ile değerlendirilmiştir. Tek değişkenli analizlerde Ki-Kare, çok değişkenli analizlerde lojistik regresyon uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 41.2 ± 13, %57.2’si kentsel bölgede yaşamaktadır. Kentsel bölgede kadınların %56.9’u, yarı kentsel bölgede %67.7’si; toplamda ise %61.5’i yetersiz fiziksel aktivite düzeyine sahiptir. Tek değişkenli analizlerde yaş, gelir, eğitim düzeyi, medeni durum, sigara kullanımı, kronik hastalık varlığı, çevresel altyapı ve sosyal destek durumunun anlamlı olduğu bulunmuştur. Çok değişkenli modele göre, yetersiz fiziksel aktivite riski, çalışmayan kadınlarda 2.75 kat (OR=2.75, %95 GA: 1.51-5.00), eş veya sosyal çevreden fiziksel aktiviteye teşvik edilmeyen kadınlarda 2.23 kat artmıştır (OR=2.23, %95 GA: 1.34-3.71). Fiziksel aktiviteye katılımı engelleyen faktörler arasında ekonomik nedenler, eşlik edecek kimsenin olmaması, yeşil alan eksikliği ve güvensizlik öne çıkmıştır. Katılımı kolaylaştırıcı unsurlar, yürüyüş parkuru/bisiklet yolu ve açık/yeşil alanların bulunması ile belediye veya valilik tarafından düzenlenen ücretsiz kurslardır. Sonuç: Kadınların fiziksel aktivite düzeyleri yetersizdir. İstihdamda olmayan ve yakın çevresinden destek alamayan kadınlara yönelik sosyal-ekonomik destekler sağlanmalıdır.
Keywords : Kadınlar, egzersiz, sosyal destek, boş zaman aktiviteleri, sedanter yaşam

ORIGINAL ARTICLE URL