KLEROTERİON: Antik Yunan’da Kayırmacılık ve Kollamacılığı Önlemeye Yönelik Bir Sortisyon-Rotasyon Uygulaması

Authors : Coşkun Can AKTAN, Serdar YAY

Pages : 1-19

View : 34 | Download : 16

Publication Date : 2021-07-14

Article Type : Research Paper

Abstract :Kleroterion, günümüzden yaklaşık 2500 yıl öncesinde demokrasinin doğduğu Antik Yunan`da geliştirilmiş, muhtelif kamu görevlerine ve makamlara bu görevleri ifa edecek ya da makamları temsil edecek kişilerin seçilmesinde kullanılan bir randomizasyon cihazıdır. Söz konusu cihazlar Antik Yunan`da halk mahkemeleri olarak bilinen Dikasteria’lara, beş yüzler konseyi olarak bilinen ve bir anlamda danışma konseyi olan Boule’lere, Heliaia isimli halk mahkemelerine jüri seçiminde ve muhtelif diğer kamu görevlerini yerine getirecek vatandaşların seçiminde kullanılmakta idi. Kleroterion özellikle önemli kamusal görevlerin ve makamların tahsisinde kayırma ve kollamaya izin vermeksizin mutlak rastgele seçimi sağlamak için kullanılan bir yöntemdi. Kleroterion adı verilen bu ilkel randomizasyon cihazını antik Yunan medeniyetinin günümüze miras bıraktığı tapınaklar gibi `kazılık` ve `müzelik` bir malzeme olarak görmek büyük bir cehalet ve yanılgı olur. Bunun yerine dijital çağın gereği olarak basit bir dijital randomizasyon cihazının günümüzde birçok kamusal pozisyonlardaki atamalarda kullanılabileceğini düşünüyoruz. Torpil, kayırma, kollama, partizanlık gibi siyasi yozlaşmaların engellenmesinde dijital kleroterion’un oldukça yararlı bir sistem olarak uygulanabileceğine inanıyoruz.
Keywords : Kleroterion, Kleros, Kleroteria, Kura ile Seçim, Rastgele Seçim, Sortisyon, Rotasyon, Kayırmacılık, Kollamacılık, Partizanlık

ORIGINAL ARTICLE URL