Kültürlerarasılık bağlamında türkülerin Türkçeden Almancaya çevirilerindeki kültürel eşdeğerlik

Authors : Onur Yılmaz, Sude Nur Yağlı

Pages : 636-650

Doi:10.29110/soylemdergi.1598250

View : 103 | Download : 63

Publication Date : 2025-03-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Kültürler birbirleriyle gruplar, bireyler ve semboller düzeyinde temasa geçtiklerinde karşılıklı etkileşim, anlama, yorumlama ve yeniden anlamlandırma sürecine girerler. Farklılıklar ve benzerlikler güven sağlama konusunda değişik düzeylerde katkı sağlar. Çeviri iki farklı kültürün yakınlaşması için gerekli en önemli araçlardan biridir. Bu bağlamda yapılan çalışma, kültürlerarası çevirilere odaklanarak, Türkçeden Almancaya Türk halk türkülerinin çevirisini örnekler üzerinden incelemektedir. Türküler aynı zamanda bir yazınsal metin de olduğundan anlambilimsel olarak değerlendirilmiş ve metinsel özelliklerinin çeviride etkisi dikkate alınmıştır. Araştırmada, nitel araştırmanın temeli olan veri toplama ve veri analizi yapılmıştır. Araştırma için kullanılan veriler Türk halk türkülerinin Almanca çevirilerinden elde edilmiştir. Bu çeviriler, çeviribilim bağlamında Skopos Teorisi üzerinden birinci yabancı dili Almanca olan araştırmacı yazarlar tarafından yapılmıştır. Toplanan veriler çapraz olarak değerlendirilmiş ve kültürel bağlamda çeviriyi zorlaştıran noktalar derlenmiştir. Bu araştırma ile çevirilerin hatasız yapılmasından çok kültürel öğelerin çeviri ile ortaya çıkarılıp ötekine daha iyi aktarılması ve bu sayede iki kültürün birbiri ile olan bağının artırılması hedeflenmiştir. Newmark’ın Semantik ve İletişimsel Çeviri kuramlarının, erek odaklı çeviride kullanılabileceği araştırmalar vasıtasıyla görülmüştür. Benzer kültürler arasında çeviri yaparken kültürel eşdeğerliği sağlamak kolayken, Alman ve Türk kültürü gibi uzak kültürler arasında çeviri yaparken zorlaşmaktadır. Çalışmanın sonucunda, kültürel öğeler bir dilden diğer dile çevrilirken bazı kültürel öğeler için kesin doğru aktarımın mümkün olmadığı belirlenmiştir. Çevirmenin görevi, kaynak metnin anlamını olabildiğince hedef dile aktarmak ve kültürel farklılıkları gözeterek okuyucuya en uygun çeviriyi sunmaktır. Bu yapılırken her iki kültürdeki motifler iyi araştırılmalı, benzerlikler ve farklılıklar gruplandırılmalıdır. Ayrıca çalışma, kültürlerarası çevirideki zorluklara dair önemli bilgiler sunmaktadır. Çalışmanın bulguları, çevirmenlerin ve çeviri eğitimi verenlerin dikkate alması gereken önemli noktaları ortaya koymaktadır.
Keywords : Kültürlerarasılık, türküler, çeviride eşdeğerlik, öteki, anlambilim

ORIGINAL ARTICLE URL