Muhsin Ertuğrul’un Çevirmen Kimliği: Türk Tiyatrosunun İnşasında Çeviri ve Uyarlama

Authors : Ensar Macit

Pages : 137-153

Doi:10.37599/ceviri.1793000

View : 103 | Download : 56

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türk tiyatrosunun kurucu figürlerinden Muhsin Ertuğrul’un çeviri ve uyarlama faaliyetlerini çeviri sosyolojisi bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Pierre Bourdieu’nün habitus, alan, sermaye ve illusio gibi temel kavramlarından hareketle, Ertuğrul’un bilinen sahne ve yönetici kimliklerinin ötesinde çevirileri ve uyarlamalarıyla tiyatro alanında kültürel dönüşümü hedefleyen bir eyleyici olduğu öne sürülmektedir. Ertuğrul’un çocukluk yıllarından itibaren çok dillilik, sanatsal deneyimler ve Avrupa’daki temaslarla şekillenen habitusu onun kültürel alanda dönüştürücü bir eyleyici olarak konumlanmasına nasıl zemin hazırladığı irdelenmiştir. Çalışmada temel kaynak olarak Ertuğrul’un otobiyografisi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı’nda yer alan Muhsin Ertuğrul Arşivi’nden faydalanılmıştır. Ertuğrul’un eser seçimlerinin bireysel estetik kaygılardan çok, dönemin toplumsal, kültürel ve ideolojik yapılarına bağlı olarak şekillendiği izlenmiştir. Darülbedayi, Ferah Tiyatrosu, Muhsin Ertuğrul ve Arkadaşları gibi topluluklardaki uygulamaları ve süreli yayınlardaki görüşleri ışığında çeviri ve uyarlamanın, sanatçının kültürel otoritesini tesis etmesinde nasıl bir sermaye biriktirme aracı olarak işlev gördüğü tartışılmıştır.
Keywords : yazın çevirisi, tiyatro çevirisi, çeviri sosyolojisi, Türk tiyatrosu

ORIGINAL ARTICLE URL